Krahina mesjetare e Pultit
Njësia gjeografike, e cila ndër materialet e
tanishme administrative njihet si regjioni malor i Pultit, që shtrihet në kahun
verior të Drishtit mbi masivin malor Maranaj, është vetëm një territor mjaft i
rrudhur i një krahine të gjerë mesjetare që, në vëllimin e shkresave historike,
përmendet rreth tetë shekuj më parë. Kundrejt etnikumit shqiptar shfaqet si
mjedis i një rëndësie parësore meqenëse brenda saj ndodhen varrezat e hershme
të Komanit; shfaqet apelativi “shqiptar” që zëvendësoi më pas nocionin
mesjetar arbën; ngrihen katër familje feudale që ndikuan jetën politike të
shqiptarëve; krijohen shumica e bashkësive fisnore të veriut; mblidhen normat
më të vjetra të së drejtës zakonore dhe shumë tjera në varg. Brenda këtij
punimi, diskutohen imtësisht kufijtë e krahinës dhe lloji i popullsisë, dy
çështje që jo rrallë kanë qenë objekt i trajtesave subjektive nga ana e
studiuesve sllavë, sidomos sa i përket krahut të sipërm dhe lindor të saj.