Ky fragment përfshin kapitullin X të librit “Dera e pasme e Shqipërisë”, shkruar nga Bernard Njuman, më 1936. I gjithë kapitulli, që titullohet “Rruga për në Elbasan”, është në vetën e parë. Autori përshkruan udhëtimin e tij dhe vizitat në Elbasan në formën e përshtypjeve dhe mbresave të tij për Elb…

Ravijëzimi i një varianti të përbashkët gjuhësor që do të shërbejë si standard i një gjuhe të caktuar, për nga vetë funksionet e shumëfishta dhe simbolikës që mbart, rrallëherë ka ndodhur të kalojë pa debate e diskutime. Një ndër mënyrat se si mund të përzgjidhet ky variant është edhe ajo e ngritjes…

Përcaktimi i standardit të një gjuhe, nuk është një akt i menjëhershëm, por është po ashtu një proces, që në kohë e vende të ndryshme, ka patur veçori të ndryshme. Sa i takon gjuhës shqipe, Kongresi i Drejtshkrimit, më 1972, i dha zgjidhje përfundimtare procesit të standardizimit duke realizuar…

Në këtë trajtesë do të ndalemi te dy vëllimet e Krestomaci [2]-së (Hristomathi- së), të përdorura si tekste mësimore për shkollat shqipe – e bërë e ditur kjo në nëntitujt përkatës: HRISTOMATHI: gjërra të ndryshme e të vëgjejtura për këndim edhe për dobi të mësonjëtorevet shqipe... (vëll. I…

Me shkatërrimin e Akademisë së Voskopojës, për t‘u shpëtuar përndjekjeve, shumë dijetarë gjetën strehë në manastirin e Gjon Vladimirit. Manastiri u kthye në qendër ku u bënë shumë përkthime, me anën e të cilave u kultivua gjuha shqipe1. Këtë fakt e vërtetojnë dorëshkrimet e shumta që janë gjetur në …

Në shekullin XVIII, në skenën politike shqiptare dolën një seri figurash të spikatura politike e shoqërore, një pjesë e mirë me prejardhje nga dyer të mëdha fisnike shqiptare; disa më tradicionale që nga periudha paraosmane, ndërsa disa të tjera të fuqizuara në rangun e fisnikërisë së mirëfilltë, në…

Mendimi që Elbasani të ishte kryeqyteti i Shqipërisë është i hershëm. Madje para shpalljes së shtetit të pavarur shqiptar. Në vitin 1910, në librin “Brenga e Ballkanit”, Edith Durham, shkruan: “Elbasani ëndërron për një të ardhme të ndritur. Pozita e tij në qendër të vendit do të ishte ideale p…

Ky studim synon të trajtojë rolin e Shoqërisë Biblike të Londrës dhe Misionit Amerikan në Elbasan në fund të shek. XIX, ku interesi për këtë qytet është vërtet i madh. Elbasani ishte shndërruar në një qendër të rëndësishme jo vetëm ekonomike, por edhe fetare dhe arsimore. Fakti që Elbasani përbënte …

Bota intelektuale përgatitet që të përkujtojë në fund të këtij viti dy çaste në shenjë të Mis Edith Durhamit, atë të lindjes dhe të shuarjes së saj. Ajo lindi më 8 dhjetor 1863 dhe vdiq një treçerek shekulli më parë, më 15 nëntor 1944. Atë Shqipëria e nderoi për gjithë sa rrojti dhe u mbajt gjallë,…

Gjatë punimeve për restaurimin e rrugës “Thoma Kalefi” në qytetin e Elbasanit, në vitin 2013, u zbulua një segment muri, i cili shkonte paralel me rrugën në pjesën perëndimore të saj me orientim veri–jug. Segmenti i zbuluar ka një gjatësi rreth 70 m dhe një trashësi rreth 1m. Teknikisht është tregua…

Në themel të një periodizimi të mundshëm të shkrimit të shqipes në Elbasan kemi vënë ndryshimin e emrit të këtij qyteti në rrjedhë të shekujve. Tre janë emrat kryesorë që na japin kronikat historike: Skampin (Koha e Skampinit)Valm (Koha e Valmit)Elbasan (Koha e Elbasanit)

Pas marrjes së Ulqinit e Tivarit nga osmanët në vitet 1570, tashmë kufiri detar osman në Adriatik shtyhet më në veri duke përfshirë të gjitha trojet bregdetare shqiptare. Kështu fillon ngritja e Ulqinit si qendër detare dhe njëfarë rënie graduale e Vlorës edhe pse pa një lidhje shkakore mes tyre. Du…