Para disa muajsh, studimet buzukiane, si dhe ato për leksikun historik të shqipes, u pasuruan me një monografi të re e të thelluar të albanologut austriak Joachim Matzinger rreth mënyrave dhe mjeteve të formimit të emrave e mbiemrave në dokumentet më të hershme të shqipes së shkruar. Duke qenë e par…

Në studimet tona gjuhësore ka zënë vend mendimi se kemi dy lloj emërzimesh: emërzim të qëndrueshëm (mbiemri ka kaluar përfundimisht në klasën e emrit) dhe emërzim kontekstual (mbiemri përdoret si emër në një kontekst të caktuar ligjërimor) (Dhrimo, 1971:82; GA, 2002:182). Mbi bazën e këtij dallimi m…

Studimet filologjike tekstuale shqiptare kanë një traditë të vonë zhvillimi, dhe kjo ka arsyet e veta, ku në radhë të parë rendisim fillesat relativisht të vona të shkrimit shqip. Këtë gjendje e pati vënë re në kohën e tij filologu i shquar francez Mario Roques (Rok), i cili shprehej se, ndërsa stud…

Me datën 18 korrik 2016 në Fort Collins (Kolorado – SHBA) pas një sëmundjeje të gjatë u nda nga jeta gjuhëtari e pedagogu i gjuhës shqipe Mina Gero. Lindi në Sadovic të Beratit, më 5 nëntor 1946. Mbasi mbaroi shkollën e mesme pedagogjike në Elbasan, filloi studimet e larta në vitin 1964 pranë Fakult…

Një ditë nga fillimi i viteve ’60 në zyrën tonë (sektori i gramatikës) ra fjala për rolin e dialekteve, për pasurinë gjuhësore të pambledhur të tyre, dhe prof. E. Çabej në bisedë e sipër përmendi një thënie të shkrimtarit zviceran Gottfried Keller (1819–1890): “dialektet janë gurra ku freskohet përh…

Departamenti i studimeve letrare, në kuadrin e Ditëve të Albanologjisë, në 22 dhjetor 2015 zhvilloi Konferencën shkencore me temë: Polemikat letrare. Duke i konsideruar polemikat, si pjesë e pandashme e mendimit shkencor mbi periudha të ndryshme të zhvillimit të letërsisë, studiuesit e Departamentit…

Ky realitet letrar është prezantuar nga Naim Frashëri në vitin 1896, ndërsa jepte linjat kryesore të zhvillimit të letërsisë botërore si në Perëndim ashtu edhe në Lindje, në parathënien që shoqëronte përkthimin e këngës së parë të Iliadës, të kryer nga ai vetë. Ky ishte botimi i parë i Iliadës në sh…

Para gati gjashtëdhjetë vjetësh, në korrik të vitit 1956, një studiues i ri i fushës së dialektologjisë, Jorgji Gjinari, me vrullin e një djaloshi që sapo i kishte lënë të njëzetë e pestat dhe me pasionin për dialektologjinë, disiplinë gjuhësore në të cilën ai po hidhte hapat e para si studiues, por…

Kur në vitin 1952 diskutohej në Institutin e Gjuhësisë për çështjen e gjuhës së përbashkët letrare shqipe, një problem i rëndësishëm që u ngrit ishte mosnjohja e dialekteve të shqipes. “Si do të vëmë njërin apo tjetrin kryedialekt në bazë të gjuhës sonë letrare kur nuk njohim mirë as njërin e as tje…

Objekt i këtij studimi janë bërë arritjet e gjertanishme të kërkimeve noliane në Kosovë. Shënimi i 50-vjetorit të vdekjes së tij na obligoi që të merremi më gjerësisht me vazhdimin e kërkimeve të veprës dhe të bëmave të tij të shumta dhe me ndikim në jetën e popullit shqiptar; t’i kthehemi studimit …

Një prej krijimeve më të realizuara e më interesante të letërsisë sonë, poema e njohur me titullin përgjithësues “Këngët e Milosaos”, jo vetëm ka zgjuar dhe zgjon kënaqësinë e leximit, por hyn në radhën e veprave mjaft të diskutuara nga studiuesit, të cilët jo rrallë kanë mbajtur qëndrime krejtësish…

Kërkimet fonetike në fushë të shqipes janë relativisht të reja krahasuar me ato në fushë të morfologjisë dhe të sintaksës. Është e vërtetë se njohuri për sistemin tingullor të gjuhës sonë jepen që në gramatikat e para dhe se këto njohuri vijnë duke u shtuar në gramatika si ajo e I. D. Sheperit apo e…