Konceptimi i fjalisë si njësi e analizës sintaksore përbën një çështje problemore që ende nuk ka gjetur një zgjidhje të kënaqshme në sintaksën e gjuhës shqipe. Në punime, tubime apo konferenca të ndryshme shkencore, gjuhëtarët që merren me sintaksën kanë folur shpesh për koncepte të ndryshme të sint…

Jo pak është folur për rolin e rëndësishëm që ka luajtur krijimtaria letrare në periudha të ndryshme si në aspektin e dëshmimit të gjuhës shqipe, ashtu dhe të propagandimit të idesë kombëtare, të orientimit të shqiptarëve drejt qëndrimeve sa më përbashkuese. Mes shembujve të shumtë, të vlefshëm për …

Leksiku i shqipes së sotme zotëron një numër relativisht të konsiderueshëm huazimesh nga greqishtja. Zotërimi i greqizmave të tri periudhave historike në shqipe, sikurse dihet, falë fqinjësisë së hershme dhe marrëdhënieve të vazhdueshme ndërmjet dy popujve autoktonë në trojet e veta, ka shtrirë rrez…

Studimet letrare kanë hedhur dritë mbi një pjesë të dokumenteve që dëshmojnë se Bukuria, si kategori estetike, pas ardhjes në pushtet të Partisë komuniste shqiptare, do të merrte më pak vëmendje përballë qëllimit që iu ngarkua letërsisë në përmbushjen e misionit të saj brenda jetës së re politike e …

Kohët e fundit, në Kosovë, është vënë në qarkullim një vepër leksikografike e veçantë, e titulluar “Fjalor i termave bazë teknikë”, në të cilin janë pasqyruar termat e fushave themelore teknike, të përfaqësuara nga tri degë: dega e mekanikës, elektricitetit dhe e ndërtimit. Ky objekt, pasqyrimi i te…

Në gjuhën shqipe krahas formës sintetike të së tashmes dhe të së pakryerës, për mënyrën dëftore dhe atë habitore, ekzistojnë paralelisht edhe ndërtimet e tipit po lexoj dhe jam duke lexuar. Ndërtimi po + folje (e tashme/e pakryer) është parë dhe analizuar në mënyra të ndryshme nga gjuhëtarë të ndrys…

Në romanin e tij Kush e solli Doruntinën shkrimtari I. Kadare ka përfytyruar një letërkëmbim intim midis nënës dhe kontit, letërkëmbim në të cilin shprehen në mirëbesim shqetësime dhe këmbehen mendime për çështje shumë vetjake, duke përfshirë atë të mbikujdesit të dyshimtë të Konstandinit për motrën…

Vepra “Vëzhgime, kërkime dhe studime në lëmin e gjuhës shqipe” në dhjetë vëllime (me 4558 faqe), përmbledh veprimtarinë e plotë shkencore tonën (të botuar e të pabotuar) të kryer për më shumë se katër dekada (1972-2017). Gjatë kësaj periudhe kemi botuar ndër revista të ndryshme shkencore rreth 150 t…

Faza e parë e hetimit të përgjithshëm të dialekteve, që zgjati rreth 25 vjet, kishte si detyrë kryesore evidentimin e dallimeve (tipareve dalluese) të të folmeve të shqipes; në këtë fazë të parë kërkimet u përqendruan kryesisht në hulumtimin e dallimeve dialektore kryesore në sistemin fonetik-fonolo…

Vepra “Fjalori i Cuneus prophetarum” të Pjetër Bogdanit, hartuar nga prof. Anila Omari, është frut i një pune shumëvjeçare të autores dhe i përvojës së saj të gjatë në fushën e filologjisë së teksteve të vjetra, sidomos të veprës së Pjetër Bogdanit. Ajo ka përgatitur e botuar prej disa vitesh transk…

Fusha e tekstorësisë, e përcjellë përmes vetë tekstorësisë, nuk i ka përvijuar ende mirë kufijtë dhe kjo ka kushtëzuar edhe mungesën e emërtimeve për të shënuar me saktësi dukuritë përkatëse. Me synimin e një sprove për nxjerrjen në pah dhe klasifikimin fillestar të shfaqjeve të tilla tekstore, në p…

Një traditë solide studimesh e gjurmimesh të orientuara nga historia e letërsisë së shkruar shqipe ka pasur prej kohësh në vëmendje të saj shkrimet e vjetra shqipe, të renditura ndër dëshmitë më të rëndësishme të një periudhe që përveç se përforcon interesat studimore mbi një vend mjaft interesant n…