TËRHÚZ fol. “tremb kalin, e bëj të mos i shtrohet kalorësit”, “zemërohem, tërbohem”. Fjalë kryesisht e gegërishtes. Dëshmohet në fjalorin e Junkut, që ka mbiemrin i tërhuzt “furioso”. Formim i brendshëm prej emrit huj “ves, zemërim, inat”, që përdoret për njerëzit dhe për kafshët, sidomos për kalin;…

“E folmja, si një variant i gjuhës dialektore dhe si një degëzim më i imët i saj [...] nuk duhet kuptuar si pjesë e dialektit, por si një sistem i plotë më vete, që përfshihet në makrosistemin e dialektit. Në sistemin gjuhësor të së folmes hyjnë veçoritë që e dallojnë atë nga të folmet e tjera të di…

Të vlerësosh studiuesin Jorgji Gjinari si gjuhëtar nuk është e lehtë, sepse veprimtaria e tij kërkimore-shkencore e botuese është e pasur, e larmishme për nga tematika e problematika që trajton dhe, mbi të gjitha, me mjaft kontribute. Nën drejtimin e tij u hodhën bazat e dialektologjisë shqiptare s…

Më 25-26 shtator 2015 në Prishtinë u zhvillua konferenca shkencore ndërkombëtare “Studimet albanistike në Amerikë”, organizuar nga Seksioni i Gjuhës e i Letërsisë të Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës. Konferenca i zhvilloi punimet me pjesëmarrjen e gjerë të gjuhëtarëve nga shumë vende…

Një vepër që përmbledh në vetvete një kompleks modelesh librore me një lidhje tematike mes tyre të orientuar si nga koha në të cilën u përpilua, si nga modelet tekstore analoge të një tradite shkrimore që rreh të pasqyrojë shkrimet e shenjta në pikëpamje të zbatimit kateketik dhe të përditshmërisë s…

Qëllimi i këtij artikulli është të pasqyrojë gjendjen dhe perspektivën e hulumtimeve mbi variacionin sintaksor në dialektologjinë shqiptare. Sigurisht, diskutimin do ta fillojmë me shqyrtimin e materialit sintaksor në pyetësorin e përdorur për hartimin e Atlasit dialektologjik të gjuhës shqipe (2007…

Në veprën “Gramatika e gjuhës shqipe” (shkurt GGjSh) (2002: 132) përcaktohen këto mënyra për formimin e emrave në gjuhën e sotme shqipe: prejardhja dhe kompozimi, që konsiderohen dhe si mënyrat kryesore të fjalëformimit në klasën e emrave, konversioni / emërzimi, kryesisht i mbiemrave e pjesoreve dh…

Brezi i shkrimtarëve të viteve 1960 lindi përmes polemikës. Nuk qe ndonjë polemikë me shtrirje të gjatë ndër vite, si vepra e protagonistëve të saj: nisi dhe u përmbyll thuajse brenda një moti. Me gjithë shkurtësinë e saj, kjo polemikë, një sintezë e së cilës gjendet në numrin e posaçëm të revistës …

Një ditë nga fillimi i viteve ’60 në zyrën tonë (sektori i gramatikës) ra fjala për rolin e dialekteve, për pasurinë gjuhësore të pambledhur të tyre, dhe prof. E. Çabej në bisedë e sipër përmendi një thënie të shkrimtarit zviceran Gottfried Keller (1819–1890): “dialektet janë gurra ku freskohet përh…

Departamenti i studimeve letrare, në kuadrin e Ditëve të Albanologjisë, në 22 dhjetor 2015 zhvilloi Konferencën shkencore me temë: Polemikat letrare. Duke i konsideruar polemikat, si pjesë e pandashme e mendimit shkencor mbi periudha të ndryshme të zhvillimit të letërsisë, studiuesit e Departamentit…

Ky realitet letrar është prezantuar nga Naim Frashëri në vitin 1896, ndërsa jepte linjat kryesore të zhvillimit të letërsisë botërore si në Perëndim ashtu edhe në Lindje, në parathënien që shoqëronte përkthimin e këngës së parë të Iliadës, të kryer nga ai vetë. Ky ishte botimi i parë i Iliadës në sh…

Para gati gjashtëdhjetë vjetësh, në korrik të vitit 1956, një studiues i ri i fushës së dialektologjisë, Jorgji Gjinari, me vrullin e një djaloshi që sapo i kishte lënë të njëzetë e pestat dhe me pasionin për dialektologjinë, disiplinë gjuhësore në të cilën ai po hidhte hapat e para si studiues, por…