Në metagjuhën tonë kemi termat gjuhë standarde, gjuhë popullore, e folme krahinore, gjuhë bisedore, gjuhë librore etj. Janë koncepte që na thonë se i njohim variacionet dhe simbiozën brenda gjuhës kombëtare. Brenda këtyre variacioneve e kësaj simbioze, për arsye historiko-gjuhësore, të folmet popull…

Fjalori i Oksfordit** është fjalori më i madh dhe më i njohur i gjuhës angleze në botë. Ai pasqyron kuptimet, historinë dhe shqiptimin e më shumë se 500.000 fjalëve. Ka mbi tre milionë citate të marra nga burime reale, të cilat ilustrojnë përdorimin e çdo fjale që nga zanafilla e tyre. Fjalori i Oks…

Përkthimet e Gjergj Fishtës janë një kontribut me mjaft vlerë për kohën kur u sollën dhe një argument me shumë interes që sot meriton të zgjerohet dhe të analizohet, ashtu siç bëhet me tërësinë e veprës së këtij autori mjaft të rëndësishëm të letërsisë shqipe. Përkthimi është një veprimtari tunduese…

Më datën 15 shtator 2023, pranë Bibliotekës së Institutit të Arkeologjisë (ASA) u mbajt veprimtaria studimore mbi përkthimtarinë dhe qasje hermeneutike në procesin e përkthimit. Në këtë veprimtari të organizuar nga Departamenti i Studimeve Letrare (Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë) u mbajtën dy…

Në këtë shkrim të shkurtër do të flasim për studimet që kanë shënuar përhapjen e njohjes së gjuhës shqipe dhe të Shqipërisë në Itali. Këtu do të kufizohemi vetëm tek studiuesit italianë dhe arbëreshë që janë marrë me botën shqiptare dhe do të lëmë mënjanë veprat kushtuar dialekteve arbëreshe të Ital…

Në mesin e kodikëve që ndodhen në AQSH është edhe një fletore nga Elbasani me shkrime në gjuhën greke, në mesin e të cilave janë edhe disa faqe në shqip me alfabetin e Todhrit. Përmbajtja e shkrimit është një katekizëm i botuar nga Adamantios Korais (1748–1833) përkthyer në shqip nga një autor i pan…

Studime rreth shqipes së vjetër (shek. XV-XVIII), përmbledhje studimore me kontribute të përzgjedhura të koleges Anila Omari përbën një prej botimeve më të fundit reflektuese të veprimtarisë shkencore të saj. Në lëndën e kësaj përmbledhjeje tërheq vëmendjen një konfigurim i arsyetuar trajtesash, që …

Autorja, duke u mbështetur në një material të gjetur në një arkiv të Venecies kohët e fundit nga prof. Lucia Nadin që përmban kujtimet e misionarit françeskan Cherubino da Trento nga qëndrimi në Shqipërinë e veriut, u përqendrua në kultin e Shën Aleksandrit në Malin e Oroshit në Mirditë, duke e iden…

Me vëmendjen që ka marrë sërish kohët e fundit çështja e ripërpilimit të historisë së letërsisë së shkruar shqipe, rikthimi ndaj modeleve të mëhershme të realizimit të saj përbën një shtysë të fortë reflektimi mbi çështje të konsiderimit të dëshmive më të hershme shkrimore të shqipes, por dhe të mba…

Më datën 15 maj 2023, në sallën “Europa” të Fakultetit të Gjuhëve të Huaja të Universitetit të Tiranës u zhvillua konferenca shkencore “Poliedriku Ernest Koliqi në 120-vjetorin e lindjes”, e organizuar nga Qendra e Studimeve dhe e Publikimeve për arbëreshët dhe Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë …

Termi trako-dak diellina, i cili i referohet emërtimit shqip “madërgonë, madërgonë e zezë (Hyoscyamus niger) dhe përmendet nga farmacisti grek Pedanius Dioskorides në listë ne tij të bimëve mjekësore, jo vetëm shfaq një lidhje të qartë etimologjike me fjalën shqipe diell, por shërben edhe si dëshmi …

Studimet letrare, thuajse kanë eksploruar në të gjitha drejtimet në panteonin e letrave shqipe, ku më shumë e ku më pak. Ndërkaq, studimet për veprat utopike/distopike mbesin pak të hulumtuara. Në këtë punim, në pjesën e parë, pasqyrohet një tablo e përgjithshme për procesin e studimeve të orientuar…