Periudha e sundimit osman në trevat shqiptare, në Ballkan, në përgjithësi dhe ajo në Shqipëri, në veçanti, mbetet ende një periudhë, për të cilën dokumentacioni kohor duhet zbardhur në mënyrë që të kuptohen më mirë jo vetëm historia politike, por edhe ajo ekonomike, sociale, demografike brenda së ci…

Ekzistenca e një traditë solide studimesh dhe gjurmimesh mbi letërsinë e vjetër shqipe dhe autorët kryesorë që e përfaqësojnë atë, dëshmon rëndësinë që kjo periudhë kohore, që kapërcen dy shekuj, vijon të ketë për studimet shqiptare dhe disiplina të veçanta të tyre. Janë studiuar prej kohësh tekstet…

Fjalori etimologjik i gjuhës shqipe i prof. Kolec Topallit është vepra më e fundit madhore e tij që kurorëzon përvojën e një jete kushtuar hulumtimit shkencor në fushën e gjuhës shqipe dhe historisë së saj. Studimet për historinë e gjuhës shqipe prof. Koleci i ka nisur që në vitet ’70 dhe rezultate…

Arbërishtja e Italisë përbën një arkipelag gjuhësor, që është shkëputur valë-valë nga trungu i gjuhës-nënë para më shumë se pesë shekujsh. Duke mos qenë në kontakt me atdheun e lashtë dhe duke mos marrë pjesë në ndryshimet e shqipes, arbërishtja ka ruajtur fjalë e shprehje, forma gramatikore e struk…

Konferenca VI ndërkombëtare “Kërkime gjuhësore”, e organizuar nga Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, ASA, i zhvilloi punimet më datën 14 korrik 2017. Kjo konferencë e përvitshme u hap nga Drejtori i IGJL-së, prof. dr. Valter Memisha, i cili mbajti dhe fjalën përshëndetëse. Punimet e konferencës …

Në shkrimin e parë kemi analizuar prejardhjen e emrave të familjes, të rrethit familjar dhe të farefisit në gjuhën shqipe. Analizohen aty rreth 600 fjalë tituj, nga të cilat rreth një e treta janë të parme, ndërsa të tjerat rrjedhoja të tyre, kompozita etj. Vëllimi paraprihet nga një Hyrje, ku paras…

“Shkrimtari nuk i zgjedh temat; ato e zgjedhin atë” E vendosëm si epigraf thënien e romancierit nobelist Mario Vargas - Llosa për disa arsye: së pari është sintezë e përvojës së një prej shkrimtarëve më të mëdhenj bashkëkohorë; së dyti është e përdorur si argument teorik prej tij në një libër të mir…

Duhet thënë që në fillim se na duket disi e habitshme që pikërisht disertacioni vjenez i Eqrem Çabejt, gjuhëtarit më të shquar shqiptar të shekullit XX, ka dremitur që nga viti 1933 deri tani në arkivin e Universitetit të Vjenës. Në fakt ishte i njohur doktorimi i tij në Vjenë me Norbert Joklin dhe …

Konceptimi i fjalisë si njësi e analizës sintaksore përbën një çështje problemore që ende nuk ka gjetur një zgjidhje të kënaqshme në sintaksën e gjuhës shqipe. Në punime, tubime apo konferenca të ndryshme shkencore, gjuhëtarët që merren me sintaksën kanë folur shpesh për koncepte të ndryshme të sint…

Jo pak është folur për rolin e rëndësishëm që ka luajtur krijimtaria letrare në periudha të ndryshme si në aspektin e dëshmimit të gjuhës shqipe, ashtu dhe të propagandimit të idesë kombëtare, të orientimit të shqiptarëve drejt qëndrimeve sa më përbashkuese. Mes shembujve të shumtë, të vlefshëm për …

Leksiku i shqipes së sotme zotëron një numër relativisht të konsiderueshëm huazimesh nga greqishtja. Zotërimi i greqizmave të tri periudhave historike në shqipe, sikurse dihet, falë fqinjësisë së hershme dhe marrëdhënieve të vazhdueshme ndërmjet dy popujve autoktonë në trojet e veta, ka shtrirë rrez…

Studimet letrare kanë hedhur dritë mbi një pjesë të dokumenteve që dëshmojnë se Bukuria, si kategori estetike, pas ardhjes në pushtet të Partisë komuniste shqiptare, do të merrte më pak vëmendje përballë qëllimit që iu ngarkua letërsisë në përmbushjen e misionit të saj brenda jetës së re politike e …