Libri nis me një parathënie, ku tregohet mënyra e punës së autorit për ta vjelë dhe pasqyruar lëndën. Pjesa e parë e librit titullohet Pasthirrmat. Bëhet një vlerësim i përgjithshëm për këtë klasë fjalësh sipas gramatikanëve: O. Myderrizi, K. Cipo, Sh. Demiraj, F. Agalliu, A. Angoni etj. Më shumë se…

Fjalitë pyetëse, si një nga tipat e fjalive sipas llojit të komunikimit, mund të kryejnë funksione të ndryshme në ligjërim. Por këndvështrimet për këtë tip fjalie në gramatologjinë shqiptare janë të ndryshme. Në “Gramatika e gjuhës shqipe 2” në bazë të funksioneve kryesore që realizohen me fjalitë p…

Krijimtaria letrare dhe veprimtaria publike e Dritëro Agollit shtrihen nga mezi i shek. XX deri në ditët e sotme. Nëse shtrirja kohore ka linearitetin e zakonshëm astronomik, e parë si kohë kulturore, e parë si paradigmë ligjërimore, kemi denduri të pazakonshme. Jeta aktive e D. Agollit përkon me ng…

Fjalori italisht-shqip, në dorëshkrim, me autor fratin françeskan Luca da Monte Giove mban datën 1848. Njoftimet për qenien e këtij Fjalori i gjejmë, së pari, te shkrimi i historianit françeskan Atanaz Gegaj, i cili në një artikull të botuar në revistën “Hylli i dritës” sqaron se bashkëvëllai i tij,…

Letërsia artistike popullore është krijuar nga autorë anonimë në periudha të ndryshme të shoqërisë njerëzore. Disa krijime janë shumë të lashta, disa janë më të reja. Për kohën e krijimit të tyre mund të gjykohet nga përmbajtja, nga ngjarjet historike që paraqiten dhe nga aspekte të ndryshme të jet…

Krejtësisht e hapur ndaj zërave të botës, vepra poetike e Agollit shpaloset, në fazat e saj të njëpasnjëshme – me të drejtë – si një rapsodi ose simfoni e papërfunduar, ndaj harmonive tipikisht shqiptare, por me rezonanca universale. Përmbledhje pas përmbledhjesh, përtej synimeve të veçanta të seci…

Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, QSA, organizoi më datën 15 korrik 2016 Konferencën V Ndërkombëtare “Kërkime gjuhësore”. Kjo konferencë, tashmë traditë e Shkollës doktorale të IGjL-së, u hap nga Drejtori i IGJL-së, prof. dr. Valter Memisha, i cili mbajti dhe fjalën përshëndetëse. Punimet e kon…

Deri aty nga mesi i shekullit të kaluar fjalëformimi është parë kryekëput si çështje vetëm e morfologjisë. Kjo mënyrë trajtimi vërehet edhe në studimet gjuhësore dhe në gramatikat e shqipes, ku parimet semantike pak gjejnë zbatim, kurse parimet sintaksore nuk shihen fare të nevojshme në derivimet e …

Erosi që paraqitet herë si fluiditet e herë si një veprim konkret nuk është shumë i pranishëm në letërsinë shqipe të pas vitit 1944. Shpesh, është konsideruar si temë tabu, madje, edhe e shtrembëruar deri si një “shfaqje e degjenerimit”. Tek Agolli dashuria do të shfaqet në të gjitha format e saj, d…

Libri i Norbert Boretzky-t për turqizmat e shqipes është botuar në dy vëllime më 1975-1976. Tashti pas 40 vjetësh është dukshëm vonë për të bërë recensionin e tij, e njëkohësisht zhvlerësohen mundësitë e frytshme për dialog dhe për bashkëpunim. Megjithatë, ndonëse kanë kaluar disa dhjetëvjeçarë, nuk…

Më 2007, në kuadrin e marrëveshjeve kulturore ndërmjet Akademisë së Shkencave të Shqipërisë dhe Universitetit të Napolit (L’Orientale) u botua në dy vëllime Atlasi Dialektologjik i Gjuhës Shqipe. Kjo vepër monumentale, themelore për dialektologjinë shqiptare dhe ballkanike, u hartua nga studiuesit e…

Në vitet ’60-’70 ndodhi një kthesë e rëndësishme në letërsinë shqiptare që e shkëputi nga normat e ngurta të realizmit socialist për ta rikthyer në shtigjet e realizmit kritik që nuk arriti të zhvillohej plotësisht dhe për ta çuar më tej në shtigjet e ndaluara të modernizmit. Kjo kthesë u zhvillua …