Në studimet tradicionale, me fare pak përjashtime, letërsia e Migjenit është trajtuar si letërsi ateiste. Por në një vështrim tekstocentrist, provohet se kjo letërsi është e kushtëzuar thuajse në të gjitha nivelet prej tekstit biblik-ungjillor. Kushtëzimi është në shkallën strukturore, në atë mitolo…

Duke hulumtuar veprën shkencore të Kostaq Cipos, vëmë re se ai kishte njohuri të thella për gjuhën shqipe, jo vetëm në rrafshin sinkronik bashkëkohor, por edhe për fazat më të vjetra të saj. Një aspekt me rëndësi i punës së tij studimore është edhe studimi i teksteve të vjetra shqipe. Si një gjuhëta…

Me rastin e 100-vjetorit të shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë, më datën 22. XI. 2012 në Universitetin “La Sapienza” të Romës u zhvillua konferenca ndërkombëtare “L’Albania indipendente e le relazioni italo-albanesi” (“Shqipëria e pavarur dhe marrëdhëniet italo-shqiptare”). Merrnin pjesë studiues…

Në parathënien e librit Eqrem Çabej, Tiranë, 1990, të prof. Sh. Demirajt, shkrimtari ynë i shquar I. Kadare thotë: “Vepra e Çabejt bën pjesë në ato vepra, që për shkak të veçanësisë së tyre, janë të paarritshme lehtë për publikun e gjerë. Ndonëse ka të bëjë me gjërat themelore të kombit shqiptar, aj…

1. Hyrje Përgjithësisht, në traditën tonë gramatikore janë pranuar si dy gjymtyrë të veçanta kallëzuesi emëror, një nga nënndarjet e kallëzuesit, dhe përcaktori kallëzuesor, një gjymtyrë e dytë me lidhje të dyanshme me kallëzuesin dhe kryefjalën ose kundrinorin. Ajo që i lidh këto gjymtyrë me njëra-…

Vepra “Gramatikë historike e gjuhës shqipe” e akademik Kolec Topallit është përuruar në Akademinë e Shkencave dhe të Arteve të Kosovës në Prishtinë, më 8 shtator 2012, duke marrë vlerësimet e disa prej autoriteteve kryesore të gjuhësisë shqiptare. Për veprën e akademik Topallit kanë folur akademikët…

I. Kadare dallohet nga të gjithë shkrimtarët shqiptarë të shekullit të kaluar për prirjen e tij drejt mitologjisë, aq sa vepra e tij mund të lexohet edhe si një vepër mitologjike, ose neomitike. Ky shkrim synon të evidentojë mënyrat sesi shkrimtari operon me korpusin e miteve greke, që mbetet më i p…

Në fondin e kontributeve gjuhësore të Kostaq Cipos për gjuhën shqipe, një vend të veçantë, brenda fushës së fjalëformimit, zënë dy artikuj studimorë për kompozitat: “Rreth disa kompozitave”1 dhe “Kompozitat determinative”2 të botuar përkatësisht në nr. 1 dhe 2-3 të revistës “Buletini i Institutit të…

Në këtë jubile të Kongresit të Drejtshkrimit, në datën 7-8 dhjetor 2012, Instituti Albanologjik i Prishtinës, në bashkëpunim me Shoqatën e Gjuhës Shqipe të Kosovës organizuan konferencën shkencore “Dyzet vjet të shqipes standarde – arritje dhe probleme aktuale”. Punimet e konferencës u mbajtën në mj…

Në hapësirën e një shekulli nga Shpallja e Pavarësisë, pas një morie studimesh rreth figurave të rëndësishme që kontribuan në këtë arritje dhe për këtë qëllim jo rrallë kanë përdorur si penën ashtu edhe pushkën, ekzistojnë ende figura të tilla që s’janë ndriçuar plotësisht në tërë përmasat e tyre. K…

Vepra e fundit e Prof. Kolec Topallit “Gramatikë historike e gjuhës shqipe” (Tiranë, 2011, 1737 f.) është përfundimi dhe produkti i një pune disavjeçare në fushën e gramatikës historike të shqipes, të pasqyruar në katër monografi të plota për fushat më të rëndësishme të sistemit morfologjik të shqi…

Trajtimi i kategorisë së rrethanorit në gramatikat e shqipes është një çështje e rëndësishme sintaksore, e cila nuk ka tërhequr mjaftueshëm vëmendjen e albanologëve shqiptarë. Nëpërmjet një vëzhgimi historiko-kritik, ky studim synon të paraqesë zhvillimin e mendimit gjuhësor për rrethanorin, duke nx…