Në përpjekjet e vazhdueshme të rilindasve, çështja e mësimit të gjuhës amtare nuk kaloi në asnjë rast në plan të dytë. Për të ishin të interesuar si esnafët dhe tregtarët, ashtu edhe vegjëlia. Në vitin 1901, gazeta e mirënjohur “Drita” e Sofjes shkruante: “Sot në Dibër të Madhe, në të Voglën, Mat, R…

Gjithçka që erdhi në jetën kulturore dhe fetare shqiptare, veçmas me fillimet e Lëvizjes së Rilindjes Kombëtare, u përgatit me dashuri dhe kujdes nga prijësat, çka siguronte se do të jepte prodhim të mbarë. Kongresi i Alfabetit i vitit 1908 tregoi se diversiteti i panevojshëm gjuhësor, mund të ndale…

Në tekstet shkollore të Perandorisë Osmane vihet re se janë pasqyruar të gjitha etapat e modernizimit dhe ideologjia zyrtare e kohës. Kështu, në periudhën e Tanzimatit (1839-1876) në tekstet dhe programet shkollore i kushtohet rëndësi e madhe identitetit osman të nënshtetasve të perandorisë. Kjo pol…

Komponentët kryesorë të kombit sipas pjesës dërmuese të teoricientëve të (kombit), janë grupet e pavarura politike etnike me trashëgimi kulturore dhe me pikëpamje të përbashkëta ndaj botës, ose ekzistenca e një grupi të veçantë në një sferë të vetme. Lindje, jeta, gjaku, gjuha, tradita, besimi, zako…

Arbërishtja e Italisë përbën një arkipelag gjuhësor, që është shkëputur valë-valë nga trungu i gjuhës-nënë para më shumë se pesë shekujsh. Duke mos qenë në kontakt me atdheun e lashtë dhe duke mos marrë pjesë në ndryshimet e shqipes, arbërishtja ka ruajtur fjalë e shprehje, forma gramatikore e struk…

Mid’hat Frashëri është figurë e rëndësishme në historinë e Shqipërisë, jo vetëm për nga familja e tij: Abdyli - babai, Naimi, Samiu; ai është kryetari i Kongresit të Manastirit, firmëtar i pavarësisë, tri herë ministër në tri qeveritë e para të shtetit shqiptar, shkrimtar, publicist dhe bibliofil si…

De Rada është poeti më i madh arbëresh dhe njëri prej klasikëve të letërsisë shqiptare, njëkohësisht publicist e filolog, folklorist e veprimtar, figurë qendrore e Rilindjes sonë kombëtare. Emri i tij është i lidhur me njërën nga periudhat më të vështira, por edhe më të lumnueshme të Italisë e të Sh…

50 vjet shënojnë pjekurinë në jetën e një njeriu. Në jetën e një organi të shtypit shkencor një periudhë gjysmëshekullore dëshmon për një grumbullim përvoje, po edhe për një rini relative që përmban ende shumë potencial krijues. Revistat shkencore pasqyrojnë periudha të caktuara historike dhe një id…

Më 30 gusht 2014, pas një lëngimi të gjatë, u nda nga jeta akademiku Shaban Demiraj, i fundmi i brezit të gjuhëtarëve që e ngritën gjuhësinë shqiptare në nivelin e gjuhësisë ballkanase. Ai lindi në Vlorë, më 1 janar 1920, në familjen e Sulejman Demirajt, i njohur si mulla Sulua, klerik mysliman, vep…

Gjuha shqipe po përballet sot në shkallë të gjerë me gjuhët e vendeve të zhvilluara me të cilat ka kontakte kulturore e njerëzore, duke u vënë nën trysninë e fortë të këtyre gjuhëve. Kjo trysni është shumë e dukshme në fushën e leksikut, por ajo nuk mungon edhe në rrafshet e tjera: në fonetikë, në s…