Ky artikull mban në fokus vendet e braktisura postindustriale të Shqipërisë ndërsa heton çështjet dhe materialitetin e kujtesës kolektive që gjenden në peizazhe të deindustrializuara. Artikulli fillon me një analizë të përshkrimeve dhe perceptimeve të natyrës gjatë regjimit socialist, të cilat ishin…

Ky artikull shqyrton debatet artistike mbi kulturën popullore dhe realizmin socialist, që u zhvilluan në Shqipërinë e socializmit shtetëror të viteve 1970. Artikulli fillon me fjalimin famëkeq të diktatorit Enver Hoxha në Plenumin e Katërt dhe eksploron ndikimin e tij mbi artet pamore dhe kulturën m…

Mitrovica dhe rrethinat e saj janë pjesë e trungut etnik shqiptar. Ajo ka një të kaluar të pasur me ngjarje e personalitete të rëndësishme historike, që nga kohërat me të hershme e deri në ditët e sotme. Popullsia e kësaj treve shqiptare me traditë e qëndresë aktive kundër pushtuesve të huaj, përgja…

Aneksimi i Bosnjë dhe Hercegovinës nga Austro-Hungaria në tetor të vitit 1908 shtoi edhe më shumë interesimin e Serbisë dhe Malit të Zi për zgjerim nga Jugu1. Mali i Zi gjithë veprimtarinë politike e propagandistike e drejtonte nga Shqipëria Veriore e Rrafshi i Dukagjinit. Interesave malazeze nuk iu…

Pasi u pushtua Kosova më 1945, u krijuan rrethana të reja në të cilat lindën dhe u formuan edhe organizata politike atdhetare që kishin për synim bashkimin e trojeve shqiptare. Një ndër organizatat më të njohur ishte Organizata Nacional Demokratike Shqiptare (ONDSH) e cila vepronte në Kosovë, Maqedo…

Marrëveshja e përfunduar me udhëheqësit e kryengritjes kundërosmane, në vitin 1911, nga ana e qeverisë turke ishte heqje e dredhisë së moçme, mashtrim me premtime boshe për t’i qetësuar malësorët dhe për t’i kthyer në shtëpitë e tyre. Në qoftë se kjo qeveri në fill u përpoq ta ngushtonte hapësirën e…

Me depërtimin e osmanlinjve në Kosovë dhe me vendosjen e administrimit të tyre (shek. XIV-XV), u fituan tipare të reja në të gjitha aspektet e jetës. Në përgjithësi depërtimi dhe vendosja e administrimit osman bëri kthesë të madhe, jo vetëm në Kosovë, por gjithandej në trojet shqiptare, duke krijuar…

Periudha historike pas Lidhjes së Prizrenit është e njohur si kohë e përpjekjeve të rilindësve tanë për emancipimin kulturor të kombit shqiptar. Për ta u bë më se e qartë se pos luftës së armatosur duhet zhvilluar edhe luftën në fushën e kulturës e posaçërisht në atë të arsimimit në gjuhën kombëtare…

Në këtë punim trajtohen dy monumente nga koha romake të gjetura tash vonë në Kosovë me zbulime të rastit. Te të dyjat janë të skalitura perënditë. Njërin e përbën pllaka relievore e punuar në mermer nga Vrella e Istogut (Burimit) që i përkushtohet perëndisë së hardhisë së mishit (Liberit) dhe verës,…

Situata politike, raporti i forcave ushtarake në terren dhe lufta ruso-turke e cila përfundoi me 31 janar 1878 krijuan rrethana të reja në Ballkan. Disfata e Perandorisë Osmane në këtë luftë ishte fatale edhe për popujt që ishin nën sundimin e saj, sepse ajo si humbëse do të ishte në pozitë shumë të…

Isa Boletinit, pasi doli në skenën politike të Kosovës dhe u bë një nga figurât e shquara të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, do t’i kushtohej vëmendje e veçantë nga autoritetet e Perandorisë Osmane. Për të ndjekur veprimtarinë e tij ato hapën dosjen që nga viti 1902. Dosja gjendet në Arkivin e Kryemin…

Një pjesë e madhe e historisë së popullit shqiptar, sidomos porse e asaj pjese që gjallonte e që vazhdon të jetojë edhe sot në hapësirën etnolinguistike të tij në Veriun e Shqipërisë dhe në Kosovë është e pandashme nga historiku i kryqëzatave të kishës së Perëndimit kundër shkizmës ortodokse që kësa…