Nevoja e një alfabeti për shqipen ka lindur qëkurse filloi shkrimi i gjuhës sonë. Por kërkesa e njësimit të alfabêtit u bë e ngutshme sidomos nga fundi i shek. XIX e në vitet e para të shekullit tonë, sepse mungesa e një alfabeti të vetëm ishte një pengesë e madhe për përhapjen e kulturës, të arësim…

Afro tetëdhjetë vjet më parë poeti arbëresh Binard Bilota i dha dorën e fundit një poeme prej dymbëdhjetë kangjelesh për Skënderbenë dhe e shënoi titullin e saj në faqen e fundit të mbulesës së veprës së ve t «Vjershe të përlipëm» (Versi lugubri) (1894) në radhën e librave që mendonte të botonte. Po…

Kongresi i Manastirit, 60-vjetori i të cilit u përkujtua gjerësisht sivjet në vendin tonë, ka zënë një vend të nderuar në historinë e popullit shqiptar, si ngjarje që shpreh një moment të rëndësishëm, një aspekt të shë- nuar të luftës së tij shekullore për kulturë kombëtare, për pavarësi e përparim,…

Në këtë kumtesë jemi përpjekur. që krahas përshkrimit të alfabetit të Pashko Vasës, të vëmë në dukje edhe rolin që ka luajtur ky në rrugën e kriiimit të alfabetit të shqipes së sotme. Disa çështje që trajtojmë. ndoshta duan një argumentim më të hollë- sishëm. poi· në caqet e nië kumtese. s’mund të b…

Ngjarjet heroike të kohës së Skënderbeut u ruajtën jo vetëm në gjuhën e kronikave dhe të veprave të historianëve, por edhe në zërin e gjallë të traditës — të gojëdhënave dhe të kujtimeve popullore — që fletuan ndër shekuj, duke u përcjellur gojë më gojë nga një brez në tjetrin . Në këto k u jtim e…

Figura e heroit tonë kombëtar, Skënderbeut dhe kujtimi i lui lave të tija të lavdishme kundër turqve vazhdojnë të ruhen të gjalla në zemrën dhe në mendjen e popullit, në kangët, legjendat dhe tre- gimet e bukura që ai ka krijuar në shekujt e kaluar dhe deri në ditët tona. Këto krijime artistike kanë…

Epoka e Skënderbeut dhe figura e kryetrimit tonë kanë qenë një nga burimet kryesore të frymëzimit dhe një prej motiveve më të da- shura për shkrimtarët patriotë të Rilindjes kombëtare. Një gjë e tillë është shprehje e së vërtetës, që çdo epokë historike pasonjëse merr nga epokat pararendëse ato elem…

Luftrat fitimtare kundër pushtimeve turke në shekullin XV, nën udhëheqjen e heroit të madh kombëtar Gjergj 'Kastriotit — Skënderbeut, përbëjnë një nga periudhat më të lavdishme të historisë kombëtare të popullit shqiptar. Në këtë epokë u shprehën në mënyrë më të plotë dhe të qartë virtutet heroike …

Ishte e natyrshme që edhe popujt. e tjerë, të tërhequn nga heroizmat dhe fitoret e Skënderbeut, të mos mjaftoheshin vetëm me disa ndjenja a shprehje admirimi e respekti ndaj tij, por të jepnin edhe diçka konkrete në fushën e historisë e të letërsisë. Fama lavdiplotë e heroit tonë kombëtar preku e m…

Në mes veprave të pabotuara që na ka lënë shkrimtari Haki Stërmilli (1895-1959) është edhe romani historik «Kalorësi i Skënderbeut> ·. Romani, sikurse dëshmon dhe dorëshkrimi, u shkrua para luftës, më 1938 dhe u krye, pas një nderprerje të gjatë, prej afro 12 vjetësh, më 1950. Kjo është vepra e fu…

Adham Shkaba kishte ardhur në Sofje nga Statobërdha e Korçës. Në fillim u muar me punë të ndryshme, pastaj bashkë me Spiro Garon hapën kafenenë -«Albania«·, e cila u bë çerdhe e shqiptarizmit dhe vendi më i da- shur i të mërguarve në Bullgari. I përfshirë nga entusiazmi patriotik që kishte rrëmbyer …

Sikur krahas prozatorëve të vjetër të vendit tonë të kishte dalë edhe një shkrimtar vetëm me një vepër në vjersha ose me një tufë vjershash të ndryshme prej trimijë e sa vargjesh, s’ka dyshim se edhe ai do të kishte zanë vendin e vet të denjë ndërmjet shkrimtarëve të tjerë dh…