Koha në të cilën jetoi dhe veproi Zef Lush Marku (1885—1920) njëri ndër figurât e ndritshme të Lëvizjes punëtore e komuniste të Kosovës dhe më gjerë përputhet plotësisht edhe me shfaqjen dhe zhvillimin e ideve të para socialiste në Kosovë, pra edhe në Gjilan e rrethinë. Zhvillimi dhe përhapja e ide…

Për ndriçimin objektiv dhe të gjithanshëm të rrethanave shoqërore dhe politike në Prishtinë dhe rrethinë ndërmjet dy luftërave botërore, veç materialeve arkivale, shfrytëzohen edhe të dhëna të tjera. I tillë është edhe shtypi i kohës. Pasi në këtë kohë ai nuk mungoi, të dhënat e tij plotësojnë mjaft…

Është më së e njohur se interesimi i Republikës së Raguzës për xehe dhe minérale të Kosovës qe i madh. Në këtë aspekt, posaçërisht për qëllime tregtare, në qytete dhe vendbanime pranë xeheroreve ngriten shumë koloni raguzane. Një gjë e këtillë kushtëzoi që qytetarët dhe bujarët raguzanë që jetonin n…

Fillet e para të organizimit të zejtarëve dhe të punëtorëve të Prizrenit datojnë që nga 1895, kur u formua Qerthulli i parë Socialist prej 4 anëtarësh, që mendohet se është bërthana e parë punëtorëve të organizuar në Kosovë. Në vitet e para të shekullit XX, shi atëherë kur synimi i kombeve të sklla…

Zef Lush Marku është një nga militantët e lëvizjes punëtore në Kosovë dhe Maqedoni. Ai është një folës i zellshëm i ideve socialiste dhe një nga ata që ka luftuar gjithmonë kundër prangave të skllavërisë së borgjezisë. Ai ia kushtoi gjithë qenien e tij këtyre idealeve që nga ditët e para të jetës së…

Tabloja historike e ngjarjeve të periudhës nga fundi i shek. te kaluar e deri më 1920 do të ishte e njëanshme sikur të lihej anash pozita shoqërore e gruas. Për ndriçimin e një terne të këtillë vështirësi në veti paraqet mungesa e materialit burimor arkival dhe mungesa e literaturës historiografike.…

"Socialisticka Zora" (1920) (Agimi Socialist) është organi i parë i lëvizjes komuniste punëtore për Kosovën, Maqedoninë, Sanxhakun dhe Luginën e Preshevës. Ajo botohej vetëm në serbo-kroatisht dhe turqisht sepse shqipja dhe maqedonishtja ishin të ndaluara. Megjithatë, kontribuesit e saj nga Kosova i…

Të pakënaqur me situatën dhe statusin e tyre, popullsia shqiptare pas vitit 1945 duhej të gjente forma të ndryshme aktiviteti për të shprehur pakënaqësinë e tyre. Shprehja e pakënaqësisë, për shkak të faktit që Kosova mbeti brenda Serbisë, ishte e ndaluar si formë institucionale. Ata që shprehnin re…

Dokumenti që po e botojmë është një relacion i Koço Tashkos, i shkruar gjatë Luftës së Dytë Botërore /'dhjetor 1942/. Është i shkruar me makinë shkrimi, ka gjithsej 16 faqe me rreshta të shpeshtë. Ruhet në Drejtorinë e Përgjithshme të Arkivave të Shtetit në Tiranë. Në të flitet për gjendjen dhe rapo…

Qeveria e Malit të Zi përcillte me vëmendje dhe shqetësim veprimet dhe përpjekjet për organizimin dhe mbajtjen e Kuvendit të Lidhjes së Pejës. Gjatë kësaj koheMali i Zi kishte ambasadën e vet në Stamboll dhe konzullatën në Shkodër, kështu që asaj imungonin informatat lidhur me këto ngjarje në Kosovë…

Demonstratat në Kosovë ishin një kërkesë politike dhe publike; ato ishin shprehje e aspiratave për bashkim kombëtar. Ato kërkonin korrigjimin e padrejtësisë së bërë nga Europa duke ndarë tokën etnike shqiptare në Konferencën e Londrës në vitin 1913. Më shumë se gjysma e popullsisë etnike shqiptare d…

Në kuadër të bashkëpunimit dhe në frymën e integrimeve gjithëkombëtare Instituti i Historisë së Prishtinës dhe Instituti i Historisë i Tiranës në 7 janar 1994 organizuan në Tiranë, në Muzeun Historik Kombëtar, një sesion shkencor jubilar me rastin e 50-vjetorit të Konferencës së Bujanit.Me kumtesa n…