Me dt. 22 tetor 2011 Qendra e Studimeve Albanologjike, organizoi në Bibliotekën Kombëtare Konferencën shkencore me temë “Fishta në kërkime letrare të sotme” (në 140-vjetorin e lindjes së At Gjergj Fishtës). Merrnin pjesë studiues nga Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Universtiteti i Tiranës, pë…

Në këtë shkrim dëshiroj të parashtroj dallimet dhe afërsitë më të rëndësishme fonetike, morfologjike dhe leksikore midis të folmeve arumune në jug të Shqipërisë nga njëra anë dhe shqipes e rumanishtes nga ana tjetër, duke u mbështetur në një skicë gramatikore të këtyre të folmeve të hartuar nga S. P…

Krahas formës gramatikore të së shkuarës, që është quajtur “e kryer”, ose që ne e kemi saktësuar “e kryer e përbërë”, gjuha shqipe ka dhe një formë tjetër të veçantë foljore të së shkuarës, që është emërtuar “formë e mbipërbërë e së shkuarës” dhe “e kryer e dytë”1. Këtë formë gramatikore kohore po e…

Një ndër figurat më të shquara të publicistikës, të arsimit e të kulturës shqiptare, të lëvizjes për çlirim e zgjim kombëtar në gjysmën e parë të shekullit të kaluar, është pa dyshim edhe Sotir Peci. Ai lindi në Dardhë të Korçës në vitin 1873, pesë vjet përpara krijimit të Lidhjes Shqiptare të Prizr…

Në Mendime të shkëputur të një vazhde së vetme Selman Riza formulonte shprehjen sintetike: “koha është gjykatësi më i paparagjykimtë”. Kujtojmë se këtë e thoshte një njeri i cili i njihte mjaft mirë gjykatësit, mbasi ai kishte provuar prej tyre dënime të përsëritura, nga më mizoret dhe të padrejtat.…

Selman Riza, ky gjuhëtar tepër i shquar, gjithë veprimtarinë e tij shkencore ia kushtoi problemeve të strukturës gramatikore të shqipes, historisë së saj, standardizimit dhe çështjeve të leksikologjisë dhe të leksikografisë, duke mos lënë anash edhe shumë segmente të tjera që lidheshin në përgjith…

Çështja e ndikimit të Camajt prej hermetizmit italian dhe në mënyrë të veçantë prej Ungaretit, pavarësisht nga dozat e tij, është vënë re nga disa studiues. Ndër ta Anton Nikë Berisha ka shprehur pikëpamjet e tij rreth errësisë kuptimore që shfaqet në vargjet e Camajt dhe ndikimit të mundshëm të tij…

Sinestezia është një dukuri e perceptimit që fut në ndërveprim të drejtpërdrejtë apo jo të drejtpërdrejtë shqisat e ndryshme, në mënyrë të tillë që rezultati i një ngacmimi të caktuar ndijimor prek kanale të tjera ndijimore ose aktivizon sistemin perceptues në tërësi. Koncepti i sinestezisë, si teo…

Gjatë shekullit të tij të punës, poeti kontemplativ dhe gjuhëtari Martin Camaj, gati në mënyrë të vazhdueshme ka lëvizur paralelisht në dy binarë të ndryshëm krijimtarie: në binarët e krijimtarisë poetike dhe letrare, që për medium të saj ka gjuhën, në një anë, dhe në krijimtarinë hulumtuese shkenco…

Foljet pavetore janë vlerësuar nga ndonjë gjuhëtar i huaj si “l’enfant pauvre” i gramatikës. Arsyeja është se, ndryshe nga grupet e tjera foljore, ato përfaqësojnë një kategori fjalësh të vogël nga pikëpamja sasiore, që ndonjëherë nëpër gramatika ose nuk përmenden fare ose për to flitet shumë pak. K…

Sistemi foljor i gjuhës shqipe përfshin një numër të konsiderueshëm formash të pashtjelluara, prej të cilave disa janë të trashëguara, kurse disa të tjera janë krijuar në zhvillim të brendshëm. Të trashëguara janë ato që kanë formante të gjuhës indoeuropiane dhe janë sintetike për nga përbërja. Të …