Mbiemrat, krahas karakteristikave të tjera morfologjike, kanë edhe aftësinë për t’u shkallëzuar. Me të drejtë, V. Jungu e quan këtë «ndryshimi më specifik që pëson mbiemri dhe përmes të cilit ai dallohet ngaemri». Nga ana tjetër, duhet theksuar se këtë aftësi nuk e kanë që të gjithë mbiemrat e një g…

Midis çështjevet problemore të strukturës gramatikore të gjuhës shqipe ajo e paskajores është pa dyshim një ndër më të vështirat dhe njëherazi ndër më të rëndësishmet. Kjo çështje ka tërhequr prej kohësh vëmendjen e gjuhëtarëvet. sepse si në planin diakronik ashtu edhe në planin sinkronik ajo paraqi…

Çështja e rendit të fjalëve në fjali (të thjeshtë, të zgjeruar, në fjali të pavarura ose në fjali të varura) nuk ka qenë prekur thuajse fare nga studjuesit e sintaksës shqipe. Ka ekzistuar vetëm ndonjë thënje e shkë- putur për ndonjë rast të veçantë, si p.sh. për vendin e kryefjalës te «Gra- matika …

Kompozitat e shqipes janë bërë në këta dy-tre dhjetëvjeçarët e fun- dit një nga fushat kryesore të fjalëformimit, tek të cilat është përqendru- ar vëmendja e gjuhësisë shqiptare1. Kjo e ka burimin tek arësye objektive. Nga njëra anë, kompozimi është një nga mënyrat më produktive e më aktive të pasur…

Nevoja e një alfabeti për shqipen ka lindur qëkurse filloi shkrimi i gjuhës sonë. Por kërkesa e njësimit të alfabêtit u bë e ngutshme sidomos nga fundi i shek. XIX e në vitet e para të shekullit tonë, sepse mungesa e një alfabeti të vetëm ishte një pengesë e madhe për përhapjen e kulturës, të arësim…

Kongresi i Manastirit, 60-vjetori i të cilit u përkujtua gjerësisht sivjet në vendin tonë, ka zënë një vend të nderuar në historinë e popullit shqiptar, si ngjarje që shpreh një moment të rëndësishëm, një aspekt të shë- nuar të luftës së tij shekullore për kulturë kombëtare, për pavarësi e përparim,…

Në shpejtimin e procesit të ndërlikuar të njësimit të gjuhës sonë letrare kombëtare ndikojnë pozitivisht përcaktimi i qartë, i drejtë e i saktë i normave të përbashkëta drejtshkrimore, duke pasur parasysh se në stadin e sotëm të zhvillimit të gjuhës sonë, varianti i shkruar është ai që udhëheq proc…

Lufta për alfabetin shqip në periudhën e Rilindjes sonë kombëtare u zhvillua në mënyra të ndryshme. Atdhetarëve tanë ju desh të përdorin rrugë të drejtpërdrejta dhe të tërthorta, forma legale dhe ilegaie; ndonjë- herë edhe kompromise. Kjo luftë qe e ashpër dhe e vështirë. Ajo u ndesh ballë për ballë…

Afro tetëdhjetë vjet më parë poeti arbëresh Binard Bilota i dha dorën e fundit një poeme prej dymbëdhjetë kangjelesh për Skënderbenë dhe e shënoi titullin e saj në faqen e fundit të mbulesës së veprës së ve t «Vjershe të përlipëm» (Versi lugubri) (1894) në radhën e librave që mendonte të botonte. Po…

Në këtë kumtesë jemi përpjekur. që krahas përshkrimit të alfabetit të Pashko Vasës, të vëmë në dukje edhe rolin që ka luajtur ky në rrugën e kriiimit të alfabetit të shqipes së sotme. Disa çështje që trajtojmë. ndoshta duan një argumentim më të hollë- sishëm. poi· në caqet e nië kumtese. s’mund të b…

Në kompleksin e stileve ;të ndryshme të polifonisë të Shqipërisë së Jugut një interes të veçantë paraqet kënga popullore polifoni'ke e Myzeqesë. Gjerësia e kësaj krahine, burimet e saj ekonomike, pozicioni gjeo- grafik, kontaktet me banorët e zonave malore nëpërmjet tranzuman- cave, lidhjet marteso…

Deri tani, duke u marrë me studimin e antonimeve në gjuhën shqipe, jemi përpjekur të sqarojmë problème që kanë të bëjnë me për- kufizimin e antonimeve, me karakterin e ndryshëm të kundërvënjes së antonimeve dhe me pasqyrimin e tyre në fjalorin shpjegues 1. Këtë herë do ta shtrijmë vështrimin e anton…