Problemet e rendit të fjalive, si përbërës kallëzuesorë të një njësie sintaksore, siç është fraza, janë përkatësí të përhershme e të domosdoshme në trajtimin e periudhave; kështu, nga sintaksat e para të shqipes gjejmë përshkrime dhe përcaktime të rendit të fjalive, duke nisur nga gramatikat e vjetr…

Pjetër Zarishi, një poet i hershmërisë së Rilindjes, po aq sa dhe i përmbylljes së letërsisë humaniste-kishtare të autorëve të Veriut1, së bashku me Ndue Bytyçin e Kosovës dhe Leonardo de Martinon2, pa përjashtuar Engjëll Radojën; poet dhe klerik njëherësh, për një periudhë të gjatë, më se gjysmëshe…

Spiro Floqi solli në shqipen një frymë gjysmëstrukturaliste dhe gjysmësemantike të studimeve sintaksore, sidomos në punimet e tij të fundit të viteve 70-të, ndonëse jo plotësisht të liruara nga fryma e logjikës dhe e tradicionalizmit që atëbotë dominonte në studimet gramatikore në përgjithësi. Idetë…

Në këtë shkrim do të përpiqemi të bëjmë disa vlerësime në lidhje me trajtimin që i ka bërë Spiro Floqi periudhës me fjali të varur kryefjalore në punimin “Periudha me fjali të varur kryefjalore në shqipen e sotme”, të cilin e ka paraqitur në dy numra të revistës “Studime filologjike” të vitit 1965. …

Për profilin e Kostaq Cipos si gramatikan mund të flitet gjerë e gjatë, sepse vepra e tij, ashtu siç janë shprehur më herët edhe S. Riza1 e M. Domi2, ka lënë gjurmë të pashlyeshme në historikun e zhvillimit të gjuhësisë shqiptare, duke bërë që ky autor të zërë një vend të nderuar krahas bashkëkohësv…

Shkrimtarët janë ata që mund ta zbulojnë thellësisht pasurinë e një gjuhe a një dialekti. Në këtë drejtim, Gjergj Fishta është një shembull i tillë. Si një ndër njohësit e mirë dhe lëvruesit e zellshëm të fjalës shqipe, ai zbuloi mjete e mundësi të shumta shprehjeje në truallin e pasur të shqipes. K…

Duke hulumtuar veprën shkencore të Kostaq Cipos, vëmë re se ai kishte njohuri të thella për gjuhën shqipe, jo vetëm në rrafshin sinkronik bashkëkohor, por edhe për fazat më të vjetra të saj. Një aspekt me rëndësi i punës së tij studimore është edhe studimi i teksteve të vjetra shqipe. Si një gjuhëta…

Në studimet tradicionale, me fare pak përjashtime, letërsia e Migjenit është trajtuar si letërsi ateiste. Por në një vështrim tekstocentrist, provohet se kjo letërsi është e kushtëzuar thuajse në të gjitha nivelet prej tekstit biblik-ungjillor. Kushtëzimi është në shkallën strukturore, në atë mitolo…

Në fondin e kontributeve gjuhësore të Kostaq Cipos për gjuhën shqipe, një vend të veçantë, brenda fushës së fjalëformimit, zënë dy artikuj studimorë për kompozitat: “Rreth disa kompozitave”1 dhe “Kompozitat determinative”2 të botuar përkatësisht në nr. 1 dhe 2-3 të revistës “Buletini i Institutit të…

Me rastin e 100-vjetorit të shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë, më datën 22. XI. 2012 në Universitetin “La Sapienza” të Romës u zhvillua konferenca ndërkombëtare “L’Albania indipendente e le relazioni italo-albanesi” (“Shqipëria e pavarur dhe marrëdhëniet italo-shqiptare”). Merrnin pjesë studiues…

Artikulli i mëposhtëm ka synimin modest të vërë në dukje disa veçori të përgjithshme të ligjërimit administrativ në shqipe. Në këtë artikull merret parasysh ligjërimi administrativ në cilësinë e një varieteti gjuhësor, që karakterizon tekstet me të cilat administrata publike komunikon me rrjetet jas…

Trajtimi i kategorisë së rrethanorit në gramatikat e shqipes është një çështje e rëndësishme sintaksore, e cila nuk ka tërhequr mjaftueshëm vëmendjen e albanologëve shqiptarë. Nëpërmjet një vëzhgimi historiko-kritik, ky studim synon të paraqesë zhvillimin e mendimit gjuhësor për rrethanorin, duke nx…