Vendosia dhe funksionimi i pushtetit ushtarak në Kosovë në shkurt 1945 është një problem me interes shkencor për historiografinë tonë. Kjo ejë më ka shtyer, duke studiuar historinë e Lëvizies Nacionalçiirimtare të Kosovës, që pak a shumë të merrem edhe me këtë problem. të arrijë gjer ke disa mendime…

Gjendja e vështirë ekonomike, shoqërore dhe politike e po[1]pullsisë së Prishtinës dhe rrethinës së saj gjatë kohës së sundimit të Jugosllavisë së vjetër dhe mosangazhimi i plotë i organeve ushtarake dhe qeveritare të Mbretërisë së Jugosllavisë ishte shkaku kryesor që kjo popullsi e kësaj rrethine t…

Pas pushtimit fashist të Kosovës, rrethi i Ferizajt u nda midis pushtuesve italianë dhe bullgarë. Pjesa më e madhe e këtij rrethi i përkiste zonës së pushtimit italian. Pas ndarjes përfundimtare të rrethit të Ferizajt në dy zona pushtimi, secili pushtues vendosi administratën e vet, domethënë pusht…

Në Luftën e Prillit Gjermania e pushtoi pjesën më të madhe të Ballkanit, ndërsa Italia mbante Shqipërinë, Malin e Zi dhe një pjesë të Kroacisë dhe të Sllovenisë. Kërkesën italiane për aneksimin e pjesës më të madhe të Kosovës së bashku me Prizrenin dhe rerthinën e paraqiti gjenerali Gucon në bisedë …

Komunistët e Prizrenit dhe të rrethinës, sikurse edhe ata të viseve të tjera të Krahinës, e morën rolin historik dhe u vunë në ballë të luftës për çlirimin nacional dhe social. Kushtet për kryerjen e një misioni të këtillë ishin mjaft të vështira, por komunistët ishin të bindur dhe të vendosur se e…

Ky artikull analizon veprimtarinë e komunistëve dhe antifashistëve në Kosovë gjatë periudhës së Luftës së Dytë Botërore, me fokus të veçantë në rajonin e Prishtinës. Studimi shqyrton zhvillimin e lëvizjes komuniste dhe antifashiste nga kapitullimi i Jugosllavisë deri në çlirimin e Prishtinës, duke n…

Ky artikull analizon zhvillimin dhe veprimtarinë e Partisë Komuniste të Jugosllavisë (PKJ) në rajonin e Gjilanit gjatë Luftës së Dytë Botërore dhe fillimit të pasluftës. Studimi fokusohet në evolucionin organizativ të PKJ-së, nga krijimi i celulave të para pas pushtimit deri në konsolidimin e plotë …

Qyteti i Mitrovicës u çlirua nga pushtimi turk gjatë Luftës së Parë Ballkanike. Pushteti i vjetër turk u zëvendësua nga pushteti i Mbretërisë së Serbisë. Qyteti dhe rrethinat e tij fillimisht ishin pjesë e rrethit të Prishtinës, më pas të Novi Pazarit, ndërsa drejt fundit të vitit 1913 i rrethit të …

Ndonëse me fillimin e Luftës së Parë Botërore Kosova nuk ishte e përfshirë menjëherë në ato territore ku zhvilloheshin luftimet, ajo me të gjitha potencialet e veta ndodhej në luftë, ngase e gjithë ekonomia e saj ishte përfshirë nëpërmjet rekuizimeve të të mirave materiale, si të drithit e kafshëve,…

Sipas gërmimeve arkeologjike në rajonin e Mitrovicës së Titos së sotme, mund të konstatohet se në këtë trevë kanë ekzistuar disa lokalitete antike. Kështu, në Banjskë ka ekzistuar një stacion termal romak. Ndërkaq, me zbulimin e disa monumenteve epigrafike mund të supozojmë mundësia e ekzistimit të …

Shekuj të tërë, madje gjer në fund të shekullit XIX, në Kosovë kishte pushtet të fortë dhe të konsoliduar, i cili do të mbronte jetën e njeriut dhe vlerat e tjera të rëndësishme. Këtë funksion e ushtruan kryesisht familja dhe fisi. Kjo mbrojtje bëhej në të shumtën e rasteve me kryerjen e gjakmarrjes…

Në periudhën pas Revolucionit të Turqve të Rinj, ka të dhëna kontradiktore dhe shpesh të njëanshme për marrëdhëniet agrare në Ferizaj dhe rrethinat e tij. Kjo vlen veçanërisht për literaturën, por shpesh edhe për dokumentet e asaj kohe, që vijnë si nga Serbia borgjeze ashtu edhe nga historiografia e…