Pas një sëmundjeje të rëndë e të gjatë, më 25 maj 2010 ndërroi jetë në San-Diego të Kalifornisë (SHBA) Vladimir Dervishi, punonjës i Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë në vitet 1981-1991. V. Dervishi lindi në Tiranë më 2 gusht 1958. Kreu shkollën e mesme të gjuhëve të huaja (dega e anglishtes)…

Selman Riza, ky gjuhëtar tepër i shquar, gjithë veprimtarinë e tij shkencore ia kushtoi problemeve të strukturës gramatikore të shqipes, historisë së saj, standardizimit dhe çështjeve të leksikologjisë dhe të leksikografisë, duke mos lënë anash edhe shumë segmente të tjera që lidheshin në përgjith…

Vepra gjuhësore e Selman Rizës nuk shënon hap evolutiv të gjuhësisë shqiptare në fushë të morfosintaksës, vijim të punës së pararendësve a të bashkëkohësve të tij. Ajo shënon, përkundrazi, një kapërcim të hovshëm kualitativ të këtyre studimeve, me synim këmbëngulës të këtij shkencëtari për të ndry…

Në hapësirën e zhvillimeve dhe të arritjeve të gjuhësisë shqiptare në shekullin e kaluar Selman Riza zë vend pa dyshim në radhët e para të atyre intelektualëve e studiuesve të shquar, të cilët me përkushtim dhe dije për historinë, kulturën dhe gjuhën e vendit të tyre u bënë nismëtarë të themelimit …

Monografia Nyjat e shqipes e Kolec Topallit pason një sërë botimesh të tjera serioze të autorit mbi probleme të rëndësishme të historisë së gjuhës shqipe si theksi i shqipes, çështje të zhvillimit historik të zanoreve, diftongjeve, bashkëtingëlloreve (sonante, mbylltore, fërkimore) etj. Në monografi…

Për periodizimin e historisë së gjuhës shqipe janë shprehur H. Pederseni, E. Çabej, S. Riza, A. Desnickaja, B. Bokshi, Sh. Demiraj e së fundi S. Mansaku. Për Pedersenin, Çabejn e Rizën mund të themi se ata nuk e kanë bërë objekt studimi periodizimin e gjuhës shqipe. Pederseni flet shkarazi për “peri…

Vështruar si kohëzgjatje, veprimtaria kërkimore e Rizës është tejet e shkurtër. Nuk ka hulumtues të dytë që të ketë pasur aq pak kohë për kërkime në lëmin e albanologjisë sa ai. Ndërkaq si pjellori, kjo veprimtari është përsëri e pashoqe, jo vetëm si vëllim (mbi 2300 faqe), por edhe si arritje, me …

Kur në vitin 2005 zhvillohej në Mynih konferenca kushtuar 80 vjetorit të lindjes së Martin Camajt, themeluesit të katedrës së Albanologjisë pranë Universitetit Ludwig-Maximilian të Mynihut, një studente e mbylli tubimin duke premtuar një dhuratë-surprizë të veçantë që ish studentët dhe kolegët e tij…

Dy kanë qenë pikëpjekjet e M. Camajt me onomastikën, e para në vitin 1969, e pasqyruar në trajtën e një shkrimi të shkurtër në numrin XIII të revistës “Shêjzat” të atij viti dhe e bërë e njohur për ne përmes një bibliografie të veprave të M. Camajt, përgatitur prej studiuesit arbëresh Françesko Alti…

Ndryshe prej Camajt studiues: filolog, gjuhëtar, etnolog - krejt i drejtpërdrejtë dhe qartësisht i shqiptuar; Camaj shkrimtar e poet, përveç dy vëllimeve më të hershme me vjersha që i botoi në Kosovë, në tekstet letrare, në prozë e në poezi, e përqendron fort figurën dhe mendimin e vet, dhe në mënyr…

Terminologjia e fushës të së drejtës në gjuhën shqipe, sikurse edhe në çdo gjuhë tjetër, përbën një nënsistem (entitet) leksikor të identifikuar dhe të diferencuar ndërmjet terminologjive të tjera në përputhje me sistemin konceptor të degës përkatëse të dijes. Në nivelin e sotëm të funksionimit të s…

Meshari, ky ekzemplar i rrallë që dëshmon për fillimet e historishkrimit në gjuhë shqipe dhe i zbuluar për herë të parë shumë kohë pasi u shkrua dhe u botua (pas gjase nga një meshtar i ritit katolik me emrin Gjon Bdek Buzuku), u bë objekt studimi për vite të tëra nga studiues shqiptarë dhe të huaj,…