Sintagmat parafjalore mund të funksionojnë edhe si rrethanorë, edhe si kundrina në strukturën e një fjalie. Ka një numër rastesh që nuk është e lehtë të përcaktohet nëse marrëdhënia që folja ndërton me këto sintagma parafjalore është objektore apo rrethanore. R. Përnaska vendos kriterin e të qenit …

Në studime të natyrave të ndryshme për gjuhën shqipe një vend më vete zënë edhe trajtime të llojeve të ndryshme të sinonimisë. Ndër të tjera, studiuesit kanë tërhequr vëmendjen edhe për probleme të sinonimisë sintaksore. Duke iu referuar çështjeve të sinonimisë në kuadrin e sintaksës, prof. Mahir D…

Në fushën e leksikut të së drejtës, një grup më vete përbëjnë edhe termat e shprehjet juridike latine. Në këtë gjuhë u përpunua, duke u nisur nga shekulli III p. e. s, sistemi më i përparuar i së drejtës i mbështetur në pronën e thjeshtë private. Tradita romane u shërbeu si themel për ndërtimin e …

Sot, 37 vjet pas Kongresit të Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe, të flasësh mbi parimet e drejtshkrimit të saj, nuk mund veçse të nisesh nga kritere teorike gjuhësore dhe nga një perspektivë kohore, që bën të mundur kritikën e qëndrimeve, vlerësimeve dhe praktikave të zbatuara. Ky diskutim, megjithës…

Krahina e Himarës, ose Bregdeti i Sipërm, përfshin fshatrat Palasë, Dhërmi, Iljaz, Pilur, Kudhës, Vuno e Qeparo si dhe qytetin Himarës, që janë pjesë e Bashkisë së Himarës të prefekturës së Vlorës. Kjo krahinë shtrihet përgjatë shpateve perëndimore të Maleve të Vetëtimës, nga qafa e Llogorasë në ver…

Reklamat shqiptare janë relativisht të hershme. Ato datojnë (nisur nga kërkimet jo përfundimtare që kemi bërë në revistat, të përkohshmet politike, letrare të kohës) rreth viteve 1910. Reklamat janë bardh e zi. Ato jepen me shenja ortografike, renditje dhe konceptim pamor të ndryshëm. Rëndësia dhe …

Fillimi i shekullit XX shqiptarët i gjeti pa shtet, pa gjuhë të përbashkët e pa alfabet të përbashkët. Është koha e përthyerjeve të mëdha në tokat shqiptare. Krijimi i shtetit shqiptar më 1912 shtroi një varg çështjesh që lidhen me funksionimin e shtetit të ri. Njëra ndër to qe nevoja për një gjuh…

Sintaksa ka qenë për shumë kohë thjeshtra e shkencës së gramatikës, një disiplinë gjuhësore që vetëm këtë gjysmëshekullin e fundit ka arritur të vihet në qendër të vëmendjes dhe madje ta eklipsojë morfologjinë. Arsyeja e prapambetjes së studimeve sintaksore lidhet me atë që, ndryshe nga morfologjia…

Ka kaluar më shumë se një vit qëkurse leksikografia jonë dhe bota shkencore shqiptare u pasuruan me një vepër të re, që është e rrallë në llojin e vet, “Fjalor i gjuhës shqipe” të Mehmet Elezit. Hartimi i një vepre të tillë, me përmasa jo të zakonshme, realizohet përgjithësisht nga grupe autorësh q…

Rendi i gjymtyrëve në fjali përbën një temë pak rrahur në gjuhësinë shqiptare. Është trajtuar deri në njëfarë mase rendi i gjymtyrëve në fjalinë e pavarur dëftore, por fare pak rendi i gjymtyrëve në fjalitë e varura. Rendi i fjalëve në fjalitë e varura mund të jetë i njëjtë, por edhe i ndryshëm nga…

Objekt i këtij shkrimi është analiza e rrethanorit në kuadrin e sintaksës gjenerative, e cila, nga ana e vet, në trajtimin e funksioneve të sintagmave mbështetet në gramatikën e varësisë, të prezantuar në gjuhësinë moderne nga gjuhëtari frëng L. Tenier. Kjo gramatikë vë në qendër foljen dhe i vler…

Ndonëse që nga botimi i “Fjalorit të gjuhës së sotme shqipe” (1980) kanë kaluar 28 vjet dhe gjatë kësaj kohe janë botuar edhe tre fjalorë të tjerë të bazuar në të, asnjë nga këto vepra nuk i është nënshtruar gjykimit kritik të gjuhëtarëve, përveç përgojimit prej profanëve. Ndryshe nga ç’ndodhi me “…