Atë Gjergj Fishta, personaliteti më i rëndësishëm jo vetëm i letërsisë në veçanti, por edhe i historisë kombëtare në përgjithësi, i njohur si “Homeri shqiptar”, është shkrimtari i letërsisë shqipe që lëvroi disa aspekte të rëndësishme të saj.Atë Gjergj Fishtën pa mëdyshje mund ta quajmë ‘arkeolog’ t…

Një nga fondet që ka rëndësi të veçantë për njohjen e zhvillimit të arsi-mit shqip në Kosovë është fondi i Inspektoratit të Arsimit në Prefekturën e Prizrenit (1941-1945).Dokumentet që ruhen në këtë fond na mundësojnë të ndriçojmë aspekte të rëndësishme të historisë së arsimit në Kosovë në periudhën…

Një ndër figurat që zë vend me rëndësi në historinë tonë kombëtare është figura e Isa Boletinit. Isa Boletini jetoi dhe veproi në kapërcyell të dy periudhave të ndryshme kohore, në dekadat e fundit të Perandorisë Osmane dhe në vitet e para të paslargimit të saj nga trojet tona. Një pjesë të madhe të…

Pas shtypjes së kryengritjes së Kosovës (1910) grupe të mëdha njerëzish nga Kosova, së bashku me disa nga prijësit e lëvizjes kombëtare, u dety-ruan ta braktisin vendin e vet dhe kërkuan strehim në Mal të Zi. Një ndër ta, madje i pari, që erdhi në Mal të Zi ishte Isa Boletini, i cili fillimisht u ve…

Ky punim objekt studimi ka trajtimin e dokumentimeve të shkollave fillore publike (mektebeve) në trevën e Krajës (fundi i shek. XIX dhe fillimi i shek. XX) duke iu referuar dokumenteve të Arkivit Osman të Shtetit - Stamboll (BOA) të cilin kemi arritur ta hulumtojmë. Këto dosje na japin të dhëna për …

Arkivat janë dëshmitare të së kaluarës. Ato u ofrojnë studiuesve, histo-rianëve dhe ekspertëve të fushave të ndryshme prova, shpjegime dhe arsyetime për veprimet e kaluara dhe komunikimin e brezave për vendi-met aktuale. Këto institucione, me qasjen në dokumentacion që i mundë-sojnë shoqërisë, ndiko…

Në Kosovë, e cila dhunshëm një herë kishte mbetur në kuadër të Mbretërisë Serbo-Kroate-Sllovene (1918-1929), më pastaj të Mbretërisë Jugosllave (1929-1941), banorët e konfesionit mysliman çështjet nga domeni i statusit të tyre personal, më pastaj nga e drejta familjare, nga e drejta e trashëgimisë d…

Pikëtakimi me ngjarjet apo figurat kryesore të historisë kombëtare nëpërmjet suvenirëve është një grishje e kahershme që ka mikluar jo vetëm të pasionuarit pas të kaluarës dhe koleksionistët, por cilindo që parapëlqen mediumet e personalizuara si përqasje kundrejt shkencës së Herodotit. Dokumentet h…

Në vendin tonë sot përballemi me vështirësi të ndryshme të grumbullimit dhe të menaxhimit të dokumenteve arkivore. Këto vështirësi janë të lidhura me faktorë të shumtë, duke filluar nga ata historikë e deri te faktori njeri. Sado që deri-diku kjo veprimtari është e rregulluar me legjislacionin që ës…

Detyrë e çdo arkivi në të gjitha vendet e botës, edhe në vendin tonë, është të ofrojë në shfrytëzim dokumente arkivore të cilat janë pjesë e trashëgimisë së shkruar kulturore. Një ndër detyrat themelore të punës në arkiva është edhe përpilimi i mjeteve informative-shkencore. Përpilimi i këtyre mjete…

Arkivi dhe arkivistika shqiptare në tri dekadat e fundit kanë pësuar transformime të ndjeshme dhe të rëndësishme. Transformimet e Arkivit Shtetëror Shqiptar janë produkt i ndryshimeve thelbësore të shoqërisë shqiptare pas viteve 1990. Në Shqipëri arkivat si institucione dhe shkenca e arkivistikës ka…

E drejta e privatësisë dhe e drejta për informim janë të drejta themelore të njeriut në shoqërinë moderne. Në pjesën më të madhe të kohës këto dy të drejta janë të ndërvarura dhe e përplotësojnë njëra-tjetrën për t’u dhënë përgjegjësi institucioneve në raport me qytetarin. Privatësia dhe liria e inf…