Mendojmë se ka arsye për t’u marrë me vjeljen dhe studimin e emërtimeve të ngjyrave (kromonimet)1 në gjuhën shqipe. Së pari, ato përbëjnë një grup tematik mjaft të gjerë.2 Së dyti, kemi vënë re se ka vjelje, studime e punime për grupe të tjera tematike, le të themi, për emërtimet e bimëve, të njerë…

Një ndër figurat më të shquara të publicistikës, të arsimit e të kulturës shqiptare, të lëvizjes për çlirim e zgjim kombëtar në gjysmën e parë të shekullit të kaluar, është pa dyshim edhe Sotir Peci. Ai lindi në Dardhë të Korçës në vitin 1873, pesë vjet përpara krijimit të Lidhjes Shqiptare të Prizr…

Vepra e Gjon Buzukut zë një vend të rëndësishëm në veprimtarinë studimore të Selman Rizës. I ndërgjegjshëm se ajo përbën një burim të rëndësishëm të dhënash për historishkrimin e gjuhës shqipe, Riza e studion atë nga shumë pikëpamje: në drejtim të grafisë së shkronjave të përdorura dhe vlerës fonik…

Filologu i mirëfilltë i dijeve albanologjike, prof. Selman Riza në studimet e tij gjuhësore shquhet për analiza tezash dhe për gjykime të mprehta e koncize që vërehen sheshazi pasi t’i ketë shqyrtuar imtësisht çështjet që shtron për t’i zgjidhur. Përveç këtyre, ai shquhet edhe më shumë për metodën …

Selman Riza kulmin e veprimtarisë së tij shkencore në fushën e gjuhësisë e arriti në periudhën ndërmjet viteve 1956- 1967. Ishte e vetmja periudhë “e qetë” në veprimtarinë e tij shkencore. E qetë në thonjëza, sepse pikërisht gjatë kësaj periudhe u përgatit kalvari i vuajtjeve të fundit që e ndoqën e…

Pas një sëmundjeje të rëndë e të gjatë, më 25 maj 2010 ndërroi jetë në San-Diego të Kalifornisë (SHBA) Vladimir Dervishi, punonjës i Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë në vitet 1981-1991. V. Dervishi lindi në Tiranë më 2 gusht 1958. Kreu shkollën e mesme të gjuhëve të huaja (dega e anglishtes)…

Për periodizimin e historisë së gjuhës shqipe janë shprehur H. Pederseni, E. Çabej, S. Riza, A. Desnickaja, B. Bokshi, Sh. Demiraj e së fundi S. Mansaku. Për Pedersenin, Çabejn e Rizën mund të themi se ata nuk e kanë bërë objekt studimi periodizimin e gjuhës shqipe. Pederseni flet shkarazi për “peri…

Studimi i funksionit dhe i mënyrës së përdorimit të kohëve të foljeve në një gjuhë, bashkë me studimin e kategorisë së mënyrës, të aspektit dhe të diatezës në studimet e vonshme sintaksore dhe ato të gjuhësisë së tekstit janë faktor qenësor për realizimin e suksesshëm të një analize dhe të një inte…

Vepra gjuhësore e Selman Rizës nuk shënon hap evolutiv të gjuhësisë shqiptare në fushë të morfosintaksës, vijim të punës së pararendësve a të bashkëkohësve të tij. Ajo shënon, përkundrazi, një kapërcim të hovshëm kualitativ të këtyre studimeve, me synim këmbëngulës të këtij shkencëtari për të ndry…

Selman Riza ishte gjuhëtar me kulturë të gjerë, me përgatitje teorike të shumanshme, njohës i mirë i gjuhësisë së përgjithshme bashkëkohore, njohës i disa gjuhëve të huaja, njohës i thelluar i gjuhës shqipe, njohës i mirë i kontributeve të albanologëve të huaj e gjuhëtarëve shqiptarë paraardhës, nj…

Në gjysmën e dytë të shekullit XX dhe në katër dekadat e fundit të jetës dhe të krijimtarisë së tij, Selman Riza u mor me studimin e procesit të të menduarit dhe të të folurit, ku konceptet dhe termat e tyre duke përfshirë edhe konceptet e termat mentalistë, përbëjnë njësitë themelore të këtyre pro…