Leximi dhe kuptimi i shoqërisë kryesisht varet nga mënyra se si e lexojmë dhe kuptojmë historinë e ideve dhe koncepteve intelektuale të asaj shoqërie. Dijetarët dhe veprat e tyre janë një shesh ku shpërfaqen transformimet ideologjike të shoqërisë përgjatë historisë. Në Perandorinë Osmane, dijetarët …

Hz. Gjatë jetës së Muhamedit, prania e tij parandaloi çdo debat fetar apo ndjekje të ndryshme që lindnin mes muslimanëve. Pas predikimit të Profetit, shumë çështje si kush do të jetë prijësi i muslimanëve, gjendja e personit që ka bërë një mëkat të madh, liria dhe përgjegjësia në veprimet njerëzore …

Në këtë artikull, që merr nxitje nga rileximi dhe rishqyrtimi i prozës së gjatë të Jakov Xoxës shumë kohë pas kontakteve të para të saj me lexuesin e kohës kur u botua, synohet të argumentohet që vepra e vërtetë letrare ka jetëgjatësi përtej kufijve të jetës së krijuesit të saj, jo vetëm falë vlerav…

Il dramma Emira di Francesco Antonio Santori è un vivido riflesso degli eventi che seguirono l'unificazione dell'Italia nel 1861. Inizialmente concepito da Santori con l’intento di essere un’opera che rispondesse prontamente agli sviluppi storici, quindi un instant book, la sua prima pubblicazione m…

Pas “eksperimentit” të parë gjuhësor të kryer prej Dhimitër Kamardës për krijimin e një modeli shqipeje letrare të përbashkët, qe përsëri një arbëresh, Zef Skiroi, që bëri përpjekjen e dytë të këtij lloji. Modelin e shqipes së përbashkët ai u përpoq ta realizonte duke përpunuar gjuhën e poemës së ve…

Nëse fillimet e filologjisë shqipe mund t’i vendosim në vitin 1743, me zbulimin e ‘Mesharit’ të Buzukut prej Gjon Kazazit dhe riprodhimin prej tij të dy copave të tekstit në letrën dërguar Atë Gjergj Guxetës, veprimtaria e Mario Roques-it me hulumtimet e tij sistematike mbi tekstet e vjetra shqipe, …

Emrat e përveçëm (antroponimet, toponimet) janë komponent shumë i rëndësishëm i strukturës së tekstit letrar. Ata marrin pjesë në ndërtimin dhe zhvillimin e kompozimit letrar dhe ligjërimor të tekstit, përmbajnë informacion historik e kulturor për shoqërinë, së cilës i përkasin, ndihmojnë në zbërthi…

Kushdo qî i lexon me kujdes veprai e Koliqit, shijon fort stilin e kënnqet shumë me përmbajtjen e tyne, tue perfitue edhe njohunie edukatë me brumosje të traditave bujare të rracës sonë. Toni i ambël e i kumbueshëm me ato shprehje të kandshme e plot vokësiarsimore me dije e kulturë dhe me thimth das…

Ndër larminë e veprave letrare që kanë ardhur në ekzistencë gjatë shekujve dhe epokave, janë të pakta që mund të mbeten në historinë e kulturës dhe letërsisë botërore. Midis tyre ka edhe udhëtim me gisht që kanë mundësinë të bëhen të pavdekshme në mendjen dhe kujtesën e njerëzve; po aq sa një vepër …

Mesihi është një poet origjinal në radhët e poetëve të poezisë së Divanit. Fantazia, origjinaliteti dhe thellësia e mendimeve ia mundësuan poetit gë të krijojë një stil të vecantë, stil që karakterizohej me një shprehje më të pastërt. Në mesin e vjershave të Divanit të tij dallohet vjersha e titullu…

Kosova është një vend i vogël në Ballkan me shumicë shqiptare, por një vend i pasur me pakica të zhdukura dhe ekzistuese (serbë, turq, ciganë/romë etj.). Gjatë dekadave të fundit u shfaq një pakicë e re, e ashtuquajtura "egjiptiane", e cila tani ka partinë e saj politike dhe përfaqësues në Parlament…

Filozofët myslimanë, si shumë dije dhe shkenca të tjera, edhe Logjikën e huazuan nga grekët e lashtë, sidomos nga Aristoteli. Filozofi më i njohur grek në botën islame konsiderohet Aristoteli, veprat e të cilit u përkthyen në gjuhën arabe dhe trashëgimia e tij filozofike pati ndikimin më të madh në …