Partia Komuniste Jugosllave që nga formimi i saj kishte qëndrimin e vet ndaj shoqërive fetare. Gjatë periudhës së aktivitetit legal të PKJ-së, disa klerikë të shoqërive fetare në Kosovë përhapnin dhe propagandonin ide komuniste. Orientimi i tyre prokomunist ndihmoi në përhapjen dhe thellimin e ideve…

Qyteti (şehir) dhe qyteza (kasaba) edhe në këtë periudhë historike të Perandorisë Osmane ishin qendra administrative, ekonomike, shoqërore dhe ushtarake. Të gjitha këto qendra ishin të një tipi. Pamja e jashtme e këtyre vendbanimeve ishte e këndshme. Çdo gjë ishte e mbytur në gjelbërim të bahçeve, …

Koha në të cilën jetoi dhe veproi Zef Lush Marku (1885—1920) njëri ndër figurât e ndritshme të Lëvizjes punëtore e komuniste të Kosovës dhe më gjerë përputhet plotësisht edhe me shfaqjen dhe zhvillimin e ideve të para socialiste në Kosovë, pra edhe në Gjilan e rrethinë. Zhvillimi dhe përhapja e ide…

Për ndriçimin objektiv dhe të gjithanshëm të rrethanave shoqërore dhe politike në Prishtinë dhe rrethinë ndërmjet dy luftërave botërore, veç materialeve arkivale, shfrytëzohen edhe të dhëna të tjera. I tillë është edhe shtypi i kohës. Pasi në këtë kohë ai nuk mungoi, të dhënat e tij plotësojnë mjaft…

Është më së e njohur se interesimi i Republikës së Raguzës për xehe dhe minérale të Kosovës qe i madh. Në këtë aspekt, posaçërisht për qëllime tregtare, në qytete dhe vendbanime pranë xeheroreve ngriten shumë koloni raguzane. Një gjë e këtillë kushtëzoi që qytetarët dhe bujarët raguzanë që jetonin n…

Fillet e para të organizimit të zejtarëve dhe të punëtorëve të Prizrenit datojnë që nga 1895, kur u formua Qerthulli i parë Socialist prej 4 anëtarësh, që mendohet se është bërthana e parë punëtorëve të organizuar në Kosovë. Në vitet e para të shekullit XX, shi atëherë kur synimi i kombeve të sklla…

Zef Lush Marku është një nga militantët e lëvizjes punëtore në Kosovë dhe Maqedoni. Ai është një folës i zellshëm i ideve socialiste dhe një nga ata që ka luftuar gjithmonë kundër prangave të skllavërisë së borgjezisë. Ai ia kushtoi gjithë qenien e tij këtyre idealeve që nga ditët e para të jetës së…

INstituti i Historisë në Prishtinë organizoi më 6 Prill 1996, një tryezë të rrumbullakët kushtuar pesëmbëdhetë vjetorit të demonstratave të vitit 1981. Edhe pse në shumë masmedia shqiptare, individët dhe subjektet politike në mënyrë parciale kishin shkruar dhe përkujtuar këto ngjarje, Instituti i H…

Vëzhgimet mbi të kaluarën e pavarësisë së Kosovës midis viteve 1937-1945 paraqiten në dy drejtime kryesore: ngritja dhe rënia e saj brenda Luftës Nacionalçlirimtare (LANÇ) dhe lufta e udhëhequr për të nga armiqtë e LANÇ-it. Në të dy këto nivele, lufta për ngritjen dhe rënien e pavarësisë…

Vepra “Mehmeti Pushtues dhe koha e tij”, është një monografi komplete që i solli famë botërore Franc Babingerit, por njëkohësisht edhe shumë qortime dhe kritika nga historianët turq (e sidomos nga Inalxhiku, me të cilin polemizon në mënyrë indirekte në parathënien e përkthimit italisht). Kjo vepër e…

Të pakënaqur me situatën dhe statusin e tyre, popullsia shqiptare pas vitit 1945 duhej të gjente forma të ndryshme aktiviteti për të shprehur pakënaqësinë e tyre. Shprehja e pakënaqësisë, për shkak të faktit që Kosova mbeti brenda Serbisë, ishte e ndaluar si formë institucionale. Ata që shprehnin re…

Dokumenti që po e botojmë është një relacion i Koço Tashkos, i shkruar gjatë Luftës së Dytë Botërore /'dhjetor 1942/. Është i shkruar me makinë shkrimi, ka gjithsej 16 faqe me rreshta të shpeshtë. Ruhet në Drejtorinë e Përgjithshme të Arkivave të Shtetit në Tiranë. Në të flitet për gjendjen dhe rapo…