Ishte e natyrshme që edhe popujt. e tjerë, të tërhequn nga heroizmat dhe fitoret e Skënderbeut, të mos mjaftoheshin vetëm me disa ndjenja a shprehje admirimi e respekti ndaj tij, por të jepnin edhe diçka konkrete në fushën e historisë e të letërsisë. Fama lavdiplotë e heroit tonë kombëtar preku e m…

Treguesi alfabetik i vetjeve, që përmenden gjatë këtij punimi **), rrjeshtohet simbas këtij kriteri: 1) emnat e vetjeve autorë jepen me shkronja të mëdha, 2) emnat e vetjeve jo autorë (d.m.th. që flitet për ta) jepen me shkronja të zakonshme, 3) emnat e rremë (pseudonimet) jepen me shkronja të zeza,…

Gati të gjitha veprai kryesore të poetëve arberëshë evokojnë motin e madh të Arbërit. kur një popull i vogël trim me një udhëheqës të madh në krye shkroi një nga faqet më të ndritura në historinë e tij. Çdo popull ka nxjerrë heronjt e vet, por heroi i popullit shqiptar. Skënderbeu. doli në një kohë …

Dihet se muzika, ashtu si të gjitha degët e arleve asht një pasqyrë e zhvillimit të shoqërisë në etapa të caktueme. Tue shfletue botimet e shumta për Skënderbeun, midis atyne pak të dhanave rreth artit e rreth kulturës së asaj kohe, nuk vërehet, mjerisht, ndonjë farë njof- timi për muzikën. As Fan N…

Figurât e mëdha historike, duke realizuar detyrat që u dikton koha, fitojnë një lavdi që tejkalon kufijtë e kohës dhe të vendit të tyre. Një lavdi të tillë fitoi me të drejtë Gjergj Kastrioti — Skënderbeu. ky udhëheqës, strateg dhe luftëtar i madh që ju bë mburojë atdheut të vet dhe qytetërimit evro…

Me të dhënat bibliografike që jepen më poshtë nuk mund të jepet një bibliografi e plotë e materialeve dhe punimeve të botuara rreth traditës popullore për heronë tonë kombëtar, por më shumë një kontribut drejt këtij qëllimi. Këto shë- nime janë më tepër të dhëna të grumbulluara gjatë shfrytëzimit të…

Ngjarjet heroike të kohës së Skënderbeut u ruajtën jo vetëm në gjuhën e kronikave dhe të veprave të historianëve, por edhe në zërin e gjallë të traditës — të gojëdhënave dhe të kujtimeve popullore — që fletuan ndër shekuj, duke u përcjellur gojë më gojë nga një brez në tjetrin . Në këto k u jtim e…

Shekulli XV është shekulli i Arbërit, shekulli i heroit tonë ko- mbëtar Gjergj Kastriotit-Skënderbeut. Shqipëria në atë kohë u bë fushë betejash titanike dhe Kruja çerdhe e lirisë për njëqind vjet me radhë. Në historinë e njerëzimit rrallë gjen shembuj të tillë he- roizmi dhe vetëmohimi si në histor…

Në kohën e ngjarjeve dhe lëvizjeve të mëdha, në kohën e krye- ngritjeve apo të çdo lufte kundër zaptonjësve të huaj, ndërgjegja e ko mbit është drejtuar gjithmonë nga figurât më të ndritura të histo- risë së vendit duke i pasur ato si shembuj të mëdhej frymëzimi.

Epoka e Skënderbeut dhe figura e kryetrimit tonë kanë qenë një nga burimet kryesore të frymëzimit dhe një prej motiveve më të da- shura për shkrimtarët patriotë të Rilindjes kombëtare. Një gjë e tillë është shprehje e së vërtetës, që çdo epokë historike pasonjëse merr nga epokat pararendëse ato elem…

Kozmo Serembe, i nipi i poetit tonë të madh Zef Serembes. i njohur si lëvrues i poezisë dhe studimeve shqiptare, na ka lënë një poemë të gjatë epiko-lirike të tipit kalorsiak, prej njëzet e pesë këngësh. Kjo vepër është frut i një pune të gjatë, të frymëzuar nga ndjenja atdhetare e autorit. Sipas sh…

Në krijimtarinë folklorike të popullit tonë, ndërmjet gjinive të tjera, vallet popullore zanë n ji vend me randësi të madhe shoqnore. Ato janë shprehje e gjallë e jetës dhe frut i krijimit artistik të popullit tonë. Studimi i kësaj gjinie paraqet interes të madh, veçanërisht kur asht fjala për tipe…