Terminologjia islame është rrënjosur thellë në leksikun e shqipes. Termat islame janë të pranishme edhe në “Udha Muhammedane”, përkthyer nga Hafiz Ibrahim Dalliu. Në përkthimin e Dalliut gjejmë shumë huazime që i përkasin leksikut islam. Disa nga këto huazime autori i ka shfrytëzuar pa sqarime, kurs…

Ky është një kapitull nga disertacioni i doktoraturës me titullin “Përkthime të letërsisë arabe në gjuhën shqipe”- 1922-1982, mbrojtur më 1990 në Universitetin e Prishtinës. Disa pjesë tashmë janë botuar dhe këtu do të paraqesim kapitullin që përmban poezinë arabe nga Siria dhe Sudani të përkthyer n…

Feja ka luajtur vazhdimisht një rol të rëndësishëm në historinë e njerëzimit dhe shqiptarët, si popullatë e qytetëruar kanë treguar respekt të veçantë ndaj besimeve fetare. Bashkëekzistenca par exellence tri konfesionale mes shqiptarëve e verifikuar në shekuj, përfaqëson një shtyllë të qytetërimit s…

Mulla Dervish Peja është poeti i parë shqiptar nga Peja që ka shkruar poezi duke përdorur alfabetin arab dhe osman. Deri më tani, aktivitetet e tij janë paraqitur pjesërisht. Këtu po botojmë për herë të parë veprën e tij Vasijetnameja të transkriptuar profesionalisht me alfabetin e shqipes. Autori k…

Në këtë punim kemi veçuar kohët e foljes, mënyrat e të shprehurit të veprimit të foljes, varësisht nga raporti i atij veprimi me momentin e ligjerimit, nëse veprimi zhvillohet para, gjatë fjalimit apo pas.Këta shembuj i kemi paraqitur për të lehtësuar lexuesin të vërejë konvergjencat dhe divergjenca…

Poezia shqipe e shkruar me alfabet arab lindi në zonat urbane ku jetonin intelektualë dhe njerëz të ditur. Këtu po shqyrtojmë temat e misticizmit islam dhe disa veçori të ndikimit të letërsisë orientale islame nga ana e poetëve popullore shqiptarë të njohur si bejtexhi. Ky aspekt nuk është konsideru…

Për vrasjen e M. Ali Pashës, Sami Frashëri ka shkruar se shkak i kësaj tragjedie është kryesisht heroizmi i malësorëve dhe fakti se M. Ali Pasha nuk i kishte marrë parasysh kundërshtimet e tyre dhe nuk kishte vepruar me kujdes. Sami Frashëri e kundërshton vlerësimin që malësorët veprojnë në Gjakovë …

Thesari i pasur i trashëguar etnik dhe kulturor përfshin ndërtesat monumentale sakrale dhe profane gjatë sundimit Osman. Ndërtesa monumentale e cila ka karakter publik dhe shoqëror Hamami i Vjetër, Hamami i Madh Kurshumli, përkatësisht Hamami Haxhi Beu në Pejë i përket periudhës së lartpërmendur.Ham…

Nëpërmjet kësaj qasjeje ne po përpiqemi të sjellim disa argumente që dëshmojnë se është e nevojshme që e gjithë vepra e Naim Frashërit të ketë një pamje të qartë të Rilindjes Kombëtare Shqiptare. Këtu kemi paraqitur ato vargje ku Naimi flet për aspiratat shekullore të fqinjëve ballkanikë për t'i cop…

Në këtë artikull K. Biçoku ka trajtuar dy probleme kryesore: hapësirën gjeografike të zënë nga tokat etnike shqiptare në Mesjetë dhe kohën e emrit kombëtar mesjetar Arbër (Arbëri, Albani). Për problemin e parë, bazuar në të dhënat e burimeve historike, hartave të vjetra, gjuhësisë dhe arkeologjisë, …

Muhammed Ibn Ahmad al-Nahravali është një prej figurave shumë të njohura të Arabisë në shekullin 16. Ishte mufti dhe kadl në Mekke, në vendin më të shenjt Islam. Aty ai bëri emër si diplomat, historian, poet e përkthyes. Me një fjalë ishte autor  i shumë veprave nga disa lëmenj dhe falë kësaj k…

Kalimi në periudhën e mesjetës edhe në trevat shqiptare e zhvendosi qendrën e gravitetit ekonomik në fshat, ku qe e përqendruar pjesa më e madhe e popullsisë dhe ku funksioni ekonomik i qyteteve ishte reduktuar në mënyrë drastike. Duke përjashtuar Durrësin edhe ndonjë tjetër, qytetet e tjera shqipta…