Sado që në shkencë, sidomos në historiografmë sllavo-greke, Lufta e Parë Ballkanike është cilësuar si fushatë çlirimtare për shkundjen e sun- dimit të Perandorisë Osmane në Evropën Juglindore, prapëseprapë ajo ishte, siç e pohonte botërisht edhe mbreti bullgar Ferdinard, luftë e Kryqit ortodoks kund…

Jeta dhe veprimtaria e Mehmet pashë Derallës është me interes për hulumtues të fushave të ndryshme. Natyrisht, për këtë personalitet histo- rik më shumë janë interesuar ata që e kishin dhe e kanë objektiv kërkimi të kaluarën e popullit shqiptar. Interesimi për jetën dhe veprimtarinë e kësaj figure m…

Çdo popull mban mend ditët dhe datat e shënuara të fitoreve dhe suk- seseve të ndryshme gjatë historisë së tij. Ato ditë përkujtohen dhe krem- tohen me manifestime të shumta, me gëzim e hare, me krenari kombëtare dhe me mirënjohje e lavdata për ata njerëz të cilët dhanë kontributin e tyre në fusha t…

Historia e emigrimeve shqiptare në Itali, në pjesën më të madhe në mbretërinë e Napolit, është shumë e gjatë dhe komplekse. Shumica e të dhënave për emigrimet e shqiptarëve në Itali dalin nga burime të traditës dhe tregime të përcjellura në brezi në brez e më pak nga burime të shkruara që janë dokum…

Përleshjet shqiptaro-serbe vijuan me të njëjtin intensitet edhe gjatë vitit 1944. Qeveria shqiptare që nuk kishte në dispozicion ndonjë forcë efektive ushtarake për mbrojtjen e kufîjve etnikë, pas kërkesave të vazhdueshme, më 8 janar 1944 arriti të marrë leje nga Komanda gjer- mane për organizimin e…

Gjatë periudhës komuniste shqiptarëve të Kosovës dhe të trojeve të tjera etnike shqiptare në ish-Jugosllavi u ishte ndaluar mësimi, studimi, shënimi dhe përkujtimi i shumë datave, ngjarjeve dhe personaliteteve më të ndritshme të kiüturës dhe të historisë së tyre kombëtare. Si në fushën e arsimit, ku…

Pavarësia e Shqipërisë bëri një rrugë të gjatë e të ndërlikuar përpara se të afirmohej përfundimisht në planin ndërkombëtar pas Luftës së Parë Botërore. Madje ajo është ballafaquar me një rrezik real edhe gjatë Luftës së Dytë Botërore, ndonëse shteti shqiptar pati bërë 15 vjet si shtet i pavarur i n…

Në një pjesë të historiografisë jugosllave problemi i kryengritjes në Maqedoni deri tash ende nuk është analizuar sa duhet. Disa autorë mendojnë se kryengritja në Maqedoni ka filluar me vonesë në krahasim me viset e tjera të Jugosllavisë. Këtë dëshmi të tyre ata e lidhin me mosmarrëveshjet në radh…

Nga mesi i dhjetorit 1918, në Prizren erdhi Dushan Cekiqi me detyrë që ta përtërinte Organizatën Socialiste, e cila kishte vepruar edhe para Luftës së Parë Botërore, por më tepër mbi mbaza nacionale serbe. Me inkuadrimin edhe të një numri pjesëtarësh të kombeve e të kombësive të tjera, idetë sociali…

Sikurse i tëre shtypi i Lëvizjes Punëtore Komuniste i fillimit të viteve '20 ne Jugosllavi, edhe Socijalistička zora* çështjes kombëtare në përgjithësi i kushtoi vëmendje të përciptë. Për S. zorën, si organ i Lëyizjes Punëtore Komuniste, peshë të rëndësishme kishte zgjidhja e çështjeve scciale, po…

Studimi i rrethanave kulturore dhe arsimore në Kosovë më 1937—1945 është mbështetur kryesisht në arritjet e deritashme shkencore. Në këtë punim është bërë përpjekje që në mënyrë sintetike të trajtohet kjo çështje e rënësishme historike. Gjatë punës çështjet janë shtruar në mënyrë kronologjike dhe …

Orientalistika si disiplinë shkencore ka zënë fill shumë herët në Evropë. Rrjedh nga periudha para luftërave të kryqëzatave, i mbjellë nga personeli kishtar, porse pas dështimit të Kryqëzatave kjo disiplinë intensifikohet sistematikisht nën përkujdesjen e organeve kompetente politike, fetare e shken…