Veprat e autorëve më të vjetër, me të cilët zë fill letërsia shqipe, d.m.th. Buzuku, Budi, Bardhi e Bogdani në Shqipëri dhe Lekë Matranga tek Arbëreshët e Sicilisë, përveç vlerave si krijime ku gjen shprehje epoka dhe personaliteti i krijuesit të tyre, janë një thesar i vërtetë edhe për studiuesin…

Pas një sëmundjeje të rëndë e të gjatë, më 25 maj 2010 ndërroi jetë në San-Diego të Kalifornisë (SHBA) Vladimir Dervishi, punonjës i Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë në vitet 1981-1991. V. Dervishi lindi në Tiranë më 2 gusht 1958. Kreu shkollën e mesme të gjuhëve të huaja (dega e anglishtes)…

Selman Riza, ky gjuhëtar tepër i shquar, gjithë veprimtarinë e tij shkencore ia kushtoi problemeve të strukturës gramatikore të shqipes, historisë së saj, standardizimit dhe çështjeve të leksikologjisë dhe të leksikografisë, duke mos lënë anash edhe shumë segmente të tjera që lidheshin në përgjith…

Vepra gjuhësore e Selman Rizës nuk shënon hap evolutiv të gjuhësisë shqiptare në fushë të morfosintaksës, vijim të punës së pararendësve a të bashkëkohësve të tij. Ajo shënon, përkundrazi, një kapërcim të hovshëm kualitativ të këtyre studimeve, me synim këmbëngulës të këtij shkencëtari për të ndry…

Në hapësirën e zhvillimeve dhe të arritjeve të gjuhësisë shqiptare në shekullin e kaluar Selman Riza zë vend pa dyshim në radhët e para të atyre intelektualëve e studiuesve të shquar, të cilët me përkushtim dhe dije për historinë, kulturën dhe gjuhën e vendit të tyre u bënë nismëtarë të themelimit …

Monografia Nyjat e shqipes e Kolec Topallit pason një sërë botimesh të tjera serioze të autorit mbi probleme të rëndësishme të historisë së gjuhës shqipe si theksi i shqipes, çështje të zhvillimit historik të zanoreve, diftongjeve, bashkëtingëlloreve (sonante, mbylltore, fërkimore) etj. Në monografi…

Për periodizimin e historisë së gjuhës shqipe janë shprehur H. Pederseni, E. Çabej, S. Riza, A. Desnickaja, B. Bokshi, Sh. Demiraj e së fundi S. Mansaku. Për Pedersenin, Çabejn e Rizën mund të themi se ata nuk e kanë bërë objekt studimi periodizimin e gjuhës shqipe. Pederseni flet shkarazi për “peri…

Vështruar si kohëzgjatje, veprimtaria kërkimore e Rizës është tejet e shkurtër. Nuk ka hulumtues të dytë që të ketë pasur aq pak kohë për kërkime në lëmin e albanologjisë sa ai. Ndërkaq si pjellori, kjo veprimtari është përsëri e pashoqe, jo vetëm si vëllim (mbi 2300 faqe), por edhe si arritje, me …

Filologu i mirëfilltë i dijeve albanologjike, prof. Selman Riza në studimet e tij gjuhësore shquhet për analiza tezash dhe për gjykime të mprehta e koncize që vërehen sheshazi pasi t’i ketë shqyrtuar imtësisht çështjet që shtron për t’i zgjidhur. Përveç këtyre, ai shquhet edhe më shumë për metodën …

Duke përkujtuar me nderim prof. Selman Rizën në 100-vjetorin e lindjes së tij, dëshiroj të vë në dukje se midis ndihmesave të tij të shumta për ndriçimin e shumë problemeve të gjuhës shqipe në gjendjen e saj të sotme dhe në evolucionin e saj historik, një vend të rëndësishëm zë edhe ndihmesa e tij …

Në Mendime të shkëputur të një vazhde së vetme Selman Riza formulonte shprehjen sintetike: “koha është gjykatësi më i paparagjykimtë”. Kujtojmë se këtë e thoshte një njeri i cili i njihte mjaft mirë gjykatësit, mbasi ai kishte provuar prej tyre dënime të përsëritura, nga më mizoret dhe të padrejtat.…

Etnogjeneza e popullit shqiptar nuk mund të shqyrtohet e sqarohet bindshëm pa iu qasur të njëjtit problem edhe për rumunët.1 Për gjuhën shqipe, shpjegimi i formave të lashta bëhet së pari nëpërmjet krahasimit të brendshëm dhe në vijim të tij, si një element ndihmës, vjen krahasimi i jashtëm me gjuh…