Deri aty nga mesi i shekullit të kaluar fjalëformimi është parë kryekëput si çështje vetëm e morfologjisë. Kjo mënyrë trajtimi vërehet edhe në studimet gjuhësore dhe në gramatikat e shqipes, ku parimet semantike pak gjejnë zbatim, kurse parimet sintaksore nuk shihen fare të nevojshme në derivimet e …

Krijimtaria letrare dhe veprimtaria publike e Dritëro Agollit shtrihen nga mezi i shek. XX deri në ditët e sotme. Nëse shtrirja kohore ka linearitetin e zakonshëm astronomik, e parë si kohë kulturore, e parë si paradigmë ligjërimore, kemi denduri të pazakonshme. Jeta aktive e D. Agollit përkon me ng…

Fjalori italisht-shqip, në dorëshkrim, me autor fratin françeskan Luca da Monte Giove mban datën 1848. Njoftimet për qenien e këtij Fjalori i gjejmë, së pari, te shkrimi i historianit françeskan Atanaz Gegaj, i cili në një artikull të botuar në revistën “Hylli i dritës” sqaron se bashkëvëllai i tij,…

Krejtësisht e hapur ndaj zërave të botës, vepra poetike e Agollit shpaloset, në fazat e saj të njëpasnjëshme – me të drejtë – si një rapsodi ose simfoni e papërfunduar, ndaj harmonive tipikisht shqiptare, por me rezonanca universale. Përmbledhje pas përmbledhjesh, përtej synimeve të veçanta të seci…

Erosi që paraqitet herë si fluiditet e herë si një veprim konkret nuk është shumë i pranishëm në letërsinë shqipe të pas vitit 1944. Shpesh, është konsideruar si temë tabu, madje, edhe e shtrembëruar deri si një “shfaqje e degjenerimit”. Tek Agolli dashuria do të shfaqet në të gjitha format e saj, d…

Në vitet ’60-’70 ndodhi një kthesë e rëndësishme në letërsinë shqiptare që e shkëputi nga normat e ngurta të realizmit socialist për ta rikthyer në shtigjet e realizmit kritik që nuk arriti të zhvillohej plotësisht dhe për ta çuar më tej në shtigjet e ndaluara të modernizmit. Kjo kthesë u zhvillua …

The judicial power in Albania is considered today as the greatest sinner in the Albanian society. But is it the only sinner? Is it treated with respect and dignity by the Albanian society? In the opinion of the writer of this article, the politicians of this country are also accomplices in this situ…

Ndodh që në periudha të caktuara, prania e shumtë, e larmishme e autorëve dhe e krijimtarisë letrare si në prozë dhe në poezi, të sjellë si rezultat përqendrimin më të madh të vëmendjes së studiuesve tek autorët madhorë, që në një mënyrë a një tjetër janë vënë më në fokus. Është e pavend të përmendi…

Ndër studimet e tij të shumta për probleme të veçanta të gramatikës historike të shqipes, çështja e nyjave e ka tërhequr në mënyrë të veçantë Kolec Topallin, duke i kushtuar një monografi më vete. “Nyjat e shqipes” është një studim i plotë monografik për të gjitha llojet e nyjave në gjuhën shqipe, m…

Doktrina e kërshtenë e përpiluar nga Gjon Nikollë Kazazi (1743) i përket një konteksti më vete sa i takon periudhës në të cilën sheh dritën e shtypit, gjithashtu dhe destinacionit dhe përmasave modeste të vëllimit të saj. Bëhet fjalë për një nga ndërmarrjet më të rëndësishme që synojnë të përafrojnë…

Fjalori “A Dictionary of European Anglicisms” (Fjalor i anglicizmave europianë) është përgatitur nga leksikologu dhe leksikografi i njohur gjerman, Manfred Görlach, profesor në Departamentin e gjuhës angleze në Universitetin e Këlnit (Köln), Gjermani. Fjalori është botuar nga “Oxford University Pres…

Gjatë shekujve XVXVII një numër i madh shqiptarësh, diktuar nga rrethanat historike të asaj kohe, braktisin trojet etnike shqiptare për të emigruar kryesisht drejt tokës greke, italiane, kroate si dhe asaj ukrainase. Shumica e shqiptarëve të asaj kohe kaluan nga Greqia (Veriu i Greqisë, Peloponezi, …