Artikujt Revista Botuesit Lëndët

2,566 rezultate

Faqja 9 / 214
OA Optime SQ

Polycystic ovary syndrome in adolescence in Albania: diagnostic uncertainty and the risk of overdiagnosis

Ilta Bylykbashi
Background: Diagnosing polycystic ovary syndrome (PCOS) during adolescence is inherently challeng- ing due to the overlap between normal pubertal physiology and pathological features of the syndrome. In Albania, the absence of adolescent-specific national guidelines and limited access to specialized…
OA Optime SQ

Volatility modeling and value at risk analysis of the ALL/EUR exchange rate

Fatmira Kola, Ardit Gjeci
This study estimates exchange rate risk between the Albanian Lek (ALL) and the Euro (EUR) using a GARCH(1,1) model and Value at Risk (VaR). Monthly data from January 2012 to October 2024 are used to model time-varying volatility in exchange rate returns. VaR is computed at the 95% and 99% confi - de…
OA Optime SQ

Medical emergencies in dentistry: recognition, prevention, and management

Alba Xhafaj, Besmira Malaj, Eneida Prifti, Skënder Brataj
Medical emergencies in dental practice, although relatively uncommon, present significant challenges and risks for both patients and clinicians. Outcomes depend on early recognition, prevention, and prompt, well-coordinated intervention. This chapter provides a comprehensive, academically structured…

IDEOLOGJIA DHE LEKSIKU NË TEKSTET MËSIMORE TË GJUHËS SHQIPE PARA VITIT 1990

Orjeta Baja, Irida Hoti
Ky punim trajton paraqitjen kontekstuale dhe ideologjike të leksikut në tekstet mësimore të gjuhës shqipe para vitit 1990, vit që shënoi rënien e regjimit komunist dhe tranzicionin drejt një sistemi demokratik në Shqipëri. Ideologjia komuniste e asaj periudhe ndikoi jo vetëm në sistemin politik dhe …

FAMILJA DAKO DHE KONGRESI I MANASTIRIT

Dorina Daiu, Florinka Gjevori, Helidon Sokoli
Ky artikull shqyrton rolin dhe fatin e familjes Dako pas Kongresit të Manastirit dhe përndjekjen e saj gjatë regjimit komunist në Shqipëri. Kongresi i Manastirit i vitit 1908 ishte një moment vendimtar në historinë shqiptare, duke konsoliduar alfabetin e gjuhës shqipe dhe duke forcuar identitetin ko…

NDIHMESA E REVISTËS ‘PËRPJEKJA SHQIPTARE’ PËR GJUHËN SHQIPE

Shkëlqim Milaku
Numri i parë i revistës mujore ‘Përpjekja shqiptare’ doli në tetor 1936 dhe vazhdoi deri në dhjetor 1938. Në këtë revistë janë shtruar tema të ndryshme nga gjuhësia, letërsia, sociologjia, psikologjia, pedagogjia, historia, ekonomia, sporti e tema të tjera. Siç dihet, gjuha e revistës nuk është stan…

ALEKSANDËR XHUVANI, PERSONALITET I SHQUAR I ALBANOLOGJISË DHE I KULTURËS KOMBËTARE SHQIPTARE

Meleq Shopi, Rubin Zemon, Denis Himçi
Aleksandër Xhuvani, biri dhe qytetari i nderuar i Elbasanit, është një nga figurat më të shquara të gjuhësisë dhe arsimit shqiptar. Profesor, studiues dhe drejtues shkencor, ai dha kontribute themelore në normimin, pastrimin dhe zhvillimin e gjuhës shqipe. I përfshirë në jetën politike dhe shoqërore…

ARSIMI NË SHKODËR I SUBVENCIONUAR NGA PERANDORIA AUSTRO-HUNGAREZE GJATË PERIUDHËS 1908-1912

Marsel Nilaj
Revolucioni Xhonturk i vitit 1908 solli një riorientim të politikave osmane ndaj popujve jomyslimanë në Ballkan. Në këtë kontekst, Perandoria Austro-Hungareze intensifikoi ndikimin e saj në vilajetet shqiptare, veçanërisht në qytetin e Shkodrës, përmes mbështetjes së arsimit. Vjena përkrahu si shkol…

SFIDA E GJUHËS SHQIPE DHE TEKSTET SHKOLLORE SHUMË GJUHËSH

Agim Leka
Qëllimi kryesor i këtij kërkimi është të identifikojë problematikat që lidhen me tekstet shkollore shumëgjuhëshe dhe të trajtojë sfidën e gjuhës shqipe në ndërtimin e mendimit kritik gjatë tranzicionit post-ideologjik, si dhe pasurimin dhe gjallërimin e saj në këtë proces. Premisa bazë e kërkimit ës…

FIGURAT E SHQUARA DHE KONTRIBUTI I TYRE NË FORMËSIMIN E GJUHËS DHE ARSIMIT SHQIP

Xhemile Abdiu
Sami Frashëri, Pashko Vasa dhe Jani Vreto, në shkurt të vitit 1879, botuan librin Alfabetare e gjuhësë shqip, në të njëjtin vit kur u themelua edhe Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip. Kjo vepër, me karakter enciklopedik dhe didaktik, konsiderohet si botimi i parë kolektiv i Rilindjes Kombëtare m…

BRANKO MERXHANI DHE KUSHE MICA

Bora Logu, Ermira Ymeraj
Branko Merxhani dhe Kushe Mica janë dy figura të shquara që kontribuan ndjeshëm për kauzën e arsimit kombëtar shqiptar, secili me qasje të veçantë, por me një qëllim të përbashkët: zhvillimin e arsimit si mjet për forcimin e identitetit kombëtar dhe përparimin kulturor të shoqërisë shqiptare. Ndërsa…