Problemi i pasqyrimit të epokës dhe figurës së Skënderbeut në letërsinë arbëreshe është marrë në shqyrtim nga studiues të ndryshëm si Markianoi, Gualtieri, Shuteriqi, Xhaxhiu, gjithashtu edhe nga ne në artikuj, kumtesa, studime. Ky problem po shihet tani në dritë të re duke vështruar raportin midis …

Është fjala për njësi leksikore të ndryshme, por që kanë midis tyre lidhje historike shumë interesante. Në gjendjen e sotme njësitë e grupit mund të shfaqen me zhvillime të ndryshme fonetike, morfologjike e semantike, por analizat tregojnë se kemi të bëjmë me përftime prej një baze të përbashkët. Ës…

Në shekullin e ri, në kushtet e reja të Shqipërisë me ndërrimin e sistemit dhe me hapjen e plotë, kur ndikimi i globalizmit është i fuqishëm në të gjitha fushat dhe kur zhvillimi modern i ekonomisë, i shkencës, i kulturës dhe i jetës përgjithësisht sjellin ndryshime të thella edhe në gjuhë, kryesish…

Megjithëse gjatë shekullit XX e më pas historia e letërsisë shqipe është shkruar e rishkruar disa herë, nga studiues vendës e të huaj, nga individë e institucione, vlerësimi për Naim Frashërin ka mbetur gjithnjë i pandryshuar. Ai është cilësuar në njëjës poeti kombëtar, Dichter misionar, poeti-profe…

Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, gjatë viteve të fundit, ka mundësuar përgatitjen për botim të korpusit shkencor të akademikut Jani Thomai. Në hapësirat e tij janë përmbledhur artikuj e studime që shpërfaqin jo vetëm përvojën studimore, pjekurinë krijuese1 të një gjuhëtari të zëshëm, por edhe …

Viti 2017 është shënuar nga realizimi i një botimi të rëndësishëm në fushë të gjurmimeve albanologjike e pikërisht nga ai me titull Areali kulturor i Veriut në shek. XVI-XIX, Botime Onufri, Tiranë, 2017, me autor studiuesin Bardhyl Demiraj. Prej vitesh tashmë disponojmë në bibliotekat dhe tavolinat …

Në këtë editio princeps të ciklit të rapsodive “Kënka jushtërore” mbledhur e përpunuar nga F. A. Santori do të hedhim dritë mbi një aspekt pak apo aspak të njohur të një shkrimtari shumë prodhimtar arbëresh të shekullit XIX, kontributi i të cilit pak përmendet e mbahet parasysh: Franqisk Anton Santo…

Kur përmend letra të shkruara, nisur nga qëllimi i vënë që në titull, do të mbaj parasysh fillimisht letërsinë, dhe pastaj lajmëtarinë. Veprat letrare lexohen më shumë për kënaqësi, por edhe për njohuri, më pak për informim; lajmet lexohen, në përgjithësi, për t’u informuar. Këtë nuk e them unë i pa…

Gjergj Kastrioti – Skënderbeu është figura historike më frymëzuese për shqiptarët, në periudha të ndryshme historike dhe një rol mjaft të rëndësishëm në këtë aspekt ka luajtur krijimtaria letrare. Krahas pranisë së vazhdueshme të kohës së Skënderbeut, të frymës së epokës së tij në gjithë letërsinë a…

Ky artikull përpiqet të hedhë një vështrim panoramik mbi gjeografinë, historinë dhe kulturën e Bosnje-Hercegovinës, që nga koha e dyndjeve sllave 12 shekuj më parë e deri në ditët e sotme. Në pjesën e parë të artikullit përmenden momentet kryesore të zhvillimeve historike në ato treva, veçoritë etni…

Naim Frashëri njihet jo vetëm si figurë qendrore e letërsisë shqipe të Rilindjes sonë Kombëtare, por edhe një nga përfaqësuesit më të shquar të lëvizjes sonë kombëtare, i cili bëri një punë të madhe për themelimin e letërsisë së re shqipe dhe për gjuhën e re letrare shqipe. Në vitin 1886 Naim Frashë…

Në tekstet shkollore të Perandorisë Osmane vihet re se janë pasqyruar të gjitha etapat e modernizimit dhe ideologjia zyrtare e kohës. Kështu, në periudhën e Tanzimatit (1839-1876) në tekstet dhe programet shkollore i kushtohet rëndësi e madhe identitetit osman të nënshtetasve të perandorisë. Kjo pol…