Kritika letrare shqipe, në historinë e zhvillimit të vet, ka pranuar e refuzuar format e zhvillimit të kritikës letrare në një trajektore atipike krahasuar me kritikën letrare në vendet perëndimore. Ky zhvillim i kritikës letrare shqipe ka bërë që historia e kritikës së letërsisë shqipe sot të na of…

Pranimi i Islamit ndër popujt e Ballkanit, përfshirë shqiptarët, ndodhi kryesisht në mënyrë paqësore dhe u ndikua nga afërsitë kulturore, gjuhësore dhe fetare, më shumë sesa nga përdorimi i forcës. Prandaj, termi “pranimi i Islamit” është më i saktë se “islamizimi”, i cili shpesh bart kuptime histor…

Tradita filozofike në Islam fillon pas shekullit II Hixhrij/shekullit VIII të erës sonë. Ky angazhim intelektual e ka origjinën në Kuran, Hadith dhe në periudhën pas profetike, duke u reflektuar fillimisht në përkthimin e veprave që i përkisnin shkencave ekzakte, mjekësisë dhe astronomisë. Më pas kj…

Ky studim ofron një perspektivë të re mbi Betejën e Dytë të Kosovës, duke ofruar përkthimin e parë të plotë në shqip të raportit origjinal latin të Antonio Bonfinit nga Rerum Hungaricum Decades. Narrativa bashkëkohore e Bonfinit, e përfunduar në vitin 1498, është një burim i vlefshëm i asaj kohe për…

Aligning translation training with the requirements of the labor market is of paramount importance; especially after the advent of Artificial intelligence (AI) and its sweeping impact on a wide array of domains including the translation sector. This study investigates the career paths of translation…

Terminologjia e drejtësisë në gjuhën shqipe është një fushë e dijës që është pasuruar në vazhdimësi. Një ndihmesë të vyer në fushën e terminologjisë së drejtësisë ka dhënë autori Sylë Kasumaj, duke botuar Fjalor i termave të drejtësisë, botim i Institutit Albanologjik të Prishtinës. Ndonëse nga kjo …

Në studimet letrare të kohëve të fundit vërehet sërish një vëmendje e qartë ndaj veprave që përmbajnë elemente biografie dhe autobiografie, duke bërë të mundur dhe të rishtrohen pikëpamje mbi profilizimin e një prirjeje të qartë zhanrore, për fillimet e së cilës jepen mendime jo përherë të njëjta. B…

Artikulli analizon korpusin e italianizmave të shqipes së teksteve të vjetra, të përpunuar në kuadrin e projektit DPEWA të Universitetit Ludwig-Maximilian të Mynihut, nga këndvështrimi i mënyrës së transmetimit të tyre në gjuhën shqipe. Për këtë qëllim janë përcaktuar disa kritere për dallimin e hua…

Përmes këtij punimi, kam paraqitur shkurtimisht disa terma fetarë, të cilët, sipas mendimit tim, janë përkthyer gabimisht në shqip dhe po humbasin kuptimin e tyre thelbësor duke marrë një kuptim dytësor, madje në disa raste një kuptim krejtësisht të ndryshëm. Le të marrim si shembull fjalën “Haxh”:…

Dr. Hasan Kaleshi është një figurë e nderuar dhe e lavdërueshme, i cili la gjurmë të ndritura në fushën e studimeve orientale. Humbja e tij krijoi një boshllëk që askush nuk mund ta mbushë në këtë degë të jetës dhe shkencës. Si një orientalisti i mirëfilltë, ai kurrë nuk e përzjeu jetën e tij me amb…

Historia dhe jeta e ilirëve dhe e Ilirisë veçse nga autorët grekë e romakë u shkrua dhe u shqyrtua edhe nga autorë të tjerë, prejardhja e të cilëve shpesh nuk është ditur saktësishi'. Kjo ndodhte meqë ata shkruanin në gjuhën greke apo latine, pastaj biografia e tyre shpesh herë është e varfër dhe pa…

Ky punim ka per objekt studimi trajtimin dhe shqyrtimin per here të pare të sllavizmit të onomastikës së vendbanimeve mesjetare arbane që kishin për bazë supstratin e protoshqipes, përkatësisht të gjuhës popullore të vjetër shqipe në arealin e lartpërmendur.