Sistemi foljor i gjuhës shqipe përfshin një numër të konsiderueshëm formash të pashtjelluara, prej të cilave disa janë të trashëguara, kurse disa të tjera janë krijuar në zhvillim të brendshëm. Të trashëguara janë ato që kanë formante të gjuhës indoeuropiane dhe janë sintetike për nga përbërja. Të …

Kanë kaluar 100 vjet që nga koha kur atdhetarët e shquar rilindës mbajtën në Manastir Kongresin e alfabetit, i cili i dha rrugëzgjidhje njërit prej problemeve më të vështira e më të rëndësishme të shoqërisë shqiptare, njësimit të alfabetit të gjuhës shqipe. Duke e vlerësuar këtë ngjarje nga largës…

Ndryshe nga shumica e gjuhëve europiane, të cilat e kishin zgjedhur prej kohësh dhe pa vështirësi të mëdha alfabetin e vet, shqipes i është dashur një periudhë e gjatë, e shoqëruar me ndërlikime jo vetëm teknike, por edhe politike e kulturore, për të ngulitur një alfabet. Për këtë arsye vendosja e …

Qëkurse dijetarët e mesit të shekullit XIX përcaktuan me dorë të sigurt vendin e shqipes në familjen e gjuhëve indoeuropiane, etimologjia e shqipes nisi jetën e saj, duke u përfaqësuar nga shkencëtarët e mëdhenj të kësaj fushe, si: Franz Bopp, Gustav Meyer, Karl Brugmann, Holger Pedersen e duke vij…

Fillestarë të të njëjtit gjysmëshekulli, por jo të së njëjtës moshë; albanistë të shquar të gjuhësisë, kryesisht diakronike: Çabej, Riza, Domi dhe akademik Idriz Ajeti, në mjaft zgjidhje të historisë së gjuhës shqipe, mbeten “fjalë” përfundimtare. Ndër ta, Çabej dhe Ajeti duket se janë vijues të ze…

Përemrat pronore të gjuhës shqipe paraqesin interes të veçantë për rrugën e formimit dhe të evolucionit të tyre. Në krahasim me gjuhët e tjera të familjes indoeuropiane. gjuha shqipe ka ndjekur një rrugë krejtësisht vetjake në krijimin e këtyre përemrave, prandaj hulumtimi i saj paraqet interes shke…

Ka gjana për të cilat kishe dashtë me e ruejt nji dyshim edhe kur jam ma se i sigurt për ‘to, e nji prej këtyne gjanave asht edhe vdekja e kulturës në Shqipni. Edhe pse dyshimi në nji anë asht veti e njerzve të «dobtë», në krahun tjetër kërkon nji forcë të madhe ushqyese për me jetue. Por forca prej…

Formimi e ndërtimi i sistemit të tingujve dhe shkallët e ndryshme të ndërrimit fonetik, bashkë me strukturën morfologjike dhe me elementet kryesore të fjalorit, i kanë caktuar gjuhës shqipe që me periodën e saj prehistorike si dhe në rrjedhë të zhvillimit historik karakterin e saj të ve- çantë dhe i…

Vjete më pare kam pasur rast të vë në dukje që perioda e parë e studimeve gjuhësore të shqipes, e cila karakterizohet me emrat Miklosich. Schuchardt e Gustav Meyer, u nis më fort nga shqyrtimi i huazimeve dhe andej mori edhe drejtimin që ndoqi. Me gjith'atë Schuchardti ka qenë ai që përpara dy breza…

Më 26 gusht 1963, pak pasi kish mbushur tetëdhjete një vjet të jetës së tij , vdiq në Leipzig Maximilian Lambertzi. Lambertzi pat lindur më 27 korrik 1882 në Vjenë, ku edhe kreu studimet e mesme e të lartat, duke u specializuar në gjuhësinë e krahasuar indoeuropiane të Paul Kretschmer në filologji k…