Studimet e fundit japin një tablo tjetër, sipas të cilës ne i kemi shumë borxh matematikës arabo-islamike. Me siguri, shumë nga idetë që më parë quheshin të shkëlqyera, falë matematikanëve evropianë të shekujve XVI, XVII dhe XVIII, tani dihet se kanë qenë zhvilluar nga matematikanët arabo-islamikë k…

Më ka ndodhur të lexoj libra të fortë polemistë e replikues, të përshkuar nga nervi, indinjata dhe ndjenja e mprehtë e shpagimit për fyerjen; libra që vënë gjithçka në sulm; libra-teh kame; libra që e tejkalojnë zemërimin dhe kalojnë përmatanë tij në mllef; libra cinikë, që gjithmonë tejkalojnë të d…

Në Arkivin Qendror të Shtetit, përveç pasurive dokumentare kryesisht në gjuhën shqipe, por edhe në gjuhë të ndryshme të perëndimit, ruhen edhe burime dokumentare në gjuhët orientale. Ato mund t’i klasifikojmë në burime arkivore dokumentare osmane, në dorëshkrime dhe në shtypshkrime në gjuhët orienta…

Në shekujt XVI, XVII e XVIII, Perandoria Osmane në Ulqin i kushtonte një rëndësi të madhe arsimit në të gjitha shkallët - arsimit të ulët, arsimit të mesëm e të lartë, që arrihej në institucione arsimore, që quheshin mejtepe dhe medrese. Institucionet arsimore kishin karakter arsimor dhe edukativ. S…

Mësimi fetar islam në Austri është zhvilluar për herë të parë në vitin shkollor 1982-1983 në një shkollë 8-vjeçare (cikli i lartë) në rajonin e 15-të në Vjenë. Në këtë shkollë, e cila u përzgjodh si pikë grumbullimi, nxënësit e ciklit të ulët dhe të lartë u ndanë në grupe me nga një orë mësimi në ja…

Është e njohur se në gjuhën shqipe, ashtu si edhe në gjuhët e tjera të Ballkanit, kanë hyrë një numër i konsiderueshëm fjalësh me burim nga gjuhët orientale të fesë islame: arabishtja, turqishtja, persishtja. Depërtimi i tyre lidhet, në radhë të parë, me shtrirjen e Perandorisë Osmane në Ballkan, me…

Më shumë se një shekull më parë, Sami Frashëri, eruditi i shquar, ideologu i Rilindjes Kombëtare dhe kolosi i kulturës shqiptare dhe osmane, theksonte se kulturat e krijuara në Ballkan nuk duhet të jenë mure ndarëse, por ura bashkëpunimi dhe miqësie midis popujve të këtij rajoni. Si trashëgimi e kul…

Viset shqiptare për Perandorinë Osmane kishin një rëndësi të veçantë strategjike, e aq më shumë kur populli shqiptar qysh nga fillimet e sistemit osman ishte i integruar në të, duke u bërë edhe pjesë e administratës së saj. Kështu, shqiptarët i gjejmë nga pozitat më të ulëta e deri tek pozita më t…

Parimi bazë i shteteve klasike islame të Lindjes së Mesme ishte drejtësia. Ky parim edhe tek osmanët zë një vend të rëndësishëm. Sa më shumë që Sulltani pranonte ankesat e qytetarëve, aq më shumë çmohej personaliteti i tij. Forma e pranimit dhe e ushtrimit të ankesave dhe kërkesave ndryshonte varë…

Xhizja është taksë vjetore e cila merrej nga meshkujt jomyslimanë, nënshtetas të Perandorisë Osmane. Kjo taksë e cila mbulonte pjesën më të mirë të buxhetit të shtetit osman deri në vitin 1856, ishte mbledhur nën emrin xhizje, ndërsa nga viti 1856-1909 ishte mbledhur nën emërimin bedelat-i askerijje…

Në prill të vitit 1941, shtetet e Bllokut fashist sulmuan Jugosllavinë duke e shpërbërë dhe copëtuar atë1. Fatin e saj e përjetuan edhe trevat shqiptare që ishin nën sundimin jugosllav. Në kuadër të pushtimit nazifashist, viset shqiptare u ndanë në tri zona pushtimi: gjermane, italiane dhe bullgare.…

Flokët janë pjesa më mistike në traditën shpirtërore të shqiptarëve, që është bartur edhe në botëkuptimin e përgjithshëm dhe në praktikën rituale të trashëgimisë popullore. Në traditën tonë, flokët lidhen me besime, para së gjithash pagane, por edhe me rituale të kalendarit popullor apo me cikle të …