Epika popullore historike rreth Skënderbeut formon një kapitull me interes në fushën e folkloristikës shqiptare. Çështja e lindjes dhe e ekzistencës së një cikli këngësh popullore për Skënderbenë, arësyet e zhdukjes së tyre, lashtësia e këngëve të mbledhura përbëjnë problème që presin të studjohen. …

Në kohën e ngjarjeve dhe lëvizjeve të mëdha, në kohën e krye- ngritjeve apo të çdo lufte kundër zaptonjësve të huaj, ndërgjegja e ko mbit është drejtuar gjithmonë nga figurât më të ndritura të histo- risë së vendit duke i pasur ato si shembuj të mëdhej frymëzimi.

Luftrat fitimtare kundër pushtimeve turke në shekullin XV, nën udhëheqjen e heroit të madh kombëtar Gjergj 'Kastriotit — Skënderbeut, përbëjnë një nga periudhat më të lavdishme të historisë kombëtare të popullit shqiptar. Në këtë epokë u shprehën në mënyrë më të plotë dhe të qartë virtutet heroike …

Dihet se muzika, ashtu si të gjitha degët e arleve asht një pasqyrë e zhvillimit të shoqërisë në etapa të caktueme. Tue shfletue botimet e shumta për Skënderbeun, midis atyne pak të dhanave rreth artit e rreth kulturës së asaj kohe, nuk vërehet, mjerisht, ndonjë farë njof- timi për muzikën. As Fan N…

Epoka e Skënderbeut dhe figura e kryetrimit tonë kanë qenë një nga burimet kryesore të frymëzimit dhe një prej motiveve më të da- shura për shkrimtarët patriotë të Rilindjes kombëtare. Një gjë e tillë është shprehje e së vërtetës, që çdo epokë historike pasonjëse merr nga epokat pararendëse ato elem…

Treguesi alfabetik i vetjeve, që përmenden gjatë këtij punimi **), rrjeshtohet simbas këtij kriteri: 1) emnat e vetjeve autorë jepen me shkronja të mëdha, 2) emnat e vetjeve jo autorë (d.m.th. që flitet për ta) jepen me shkronja të zakonshme, 3) emnat e rremë (pseudonimet) jepen me shkronja të zeza,…

Pesëqind vjet pas vdekjes së Fatosit, kur i bie atdheut kryq e tërthor, kur kalon nga Dibra, nga Mati, nga Bulqiza, nga Domosdova, nga Berati, kur çan gërxhe e lugina, pyje e male, të duket. se ende toka v.ien erë barut. Kujton sfidën që në Motin e Madh i hodhi i vogli të madhit që desh ta çfaroste,…

Figura e heroit tonë kombëtar, Skënderbeut dhe kujtimi i lui lave të tija të lavdishme kundër turqve vazhdojnë të ruhen të gjalla në zemrën dhe në mendjen e popullit, në kangët, legjendat dhe tre- gimet e bukura që ai ka krijuar në shekujt e kaluar dhe deri në ditët tona. Këto krijime artistike kanë…

Gati të gjitha veprai kryesore të poetëve arberëshë evokojnë motin e madh të Arbërit. kur një popull i vogël trim me një udhëheqës të madh në krye shkroi një nga faqet më të ndritura në historinë e tij. Çdo popull ka nxjerrë heronjt e vet, por heroi i popullit shqiptar. Skënderbeu. doli në një kohë …

Dihet se flijimi i njeriut është një ritual, që formon nyjën kryesore të subjektit të balladës së «murimit»·, i cili ka në përgjithësi karakter inaugural drejtuar kundër shpirtrave keqbërës. Tregimi i Herodotit se Kserksi, kur kapi anijen «Trezen» të Praksimit, i preu kokën marinarit më të bukur dhe…

Kozmo Serembe, i nipi i poetit tonë të madh Zef Serembes. i njohur si lëvrues i poezisë dhe studimeve shqiptare, na ka lënë një poemë të gjatë epiko-lirike të tipit kalorsiak, prej njëzet e pesë këngësh. Kjo vepër është frut i një pune të gjatë, të frymëzuar nga ndjenja atdhetare e autorit. Sipas sh…

Në krijimtarinë folklorike të popullit tonë, ndërmjet gjinive të tjera, vallet popullore zanë n ji vend me randësi të madhe shoqnore. Ato janë shprehje e gjallë e jetës dhe frut i krijimit artistik të popullit tonë. Studimi i kësaj gjinie paraqet interes të madh, veçanërisht kur asht fjala për tipe…