Botimet kritike të veprave të autorëve të mëdhenj dhe studimet e tyre tekstologjike sot janë një mungesë e madhe për historinë e letërsisë shqipe dhe për historinë e gjuhës shqipe. Filologjia shqiptare, me gjithë të arriturat e konsiderueshme, vazhdon të ketë mungesa të ndjeshme në disa fusha të sa…

Termi anaforë përdoret në kontekste të shumta dhe me kuptime të ndryshme, në letërsi dhe në gjuhësi. Në këtë punim do t’i referohemi anaforës në gjuhësi, që përfshin çdo proces të rimarrjes së një sintagme emërore SE, së një sintagme foljore (SF), por dhe të një pjese fjalie ose një fjalie të tërë.

Rruga që ka përshkuar gjuha shqipe gjatë shekujve për t’i shpëtuar trysnisë asimiluese të gjuhëve të perandorive me të cilat është ndeshur për rreth gati dy mijëvjeçarë në truallin e vet dhe për t’u bërë gjuhë shkrimi, gjuhë kulture dhe gjuhë letrare e kombit shqiptar ka qenë e gjatë dhe e mundimsh…

Sa herë është folur e shkruar për Mitrush Kutelin dhe veprën e tij letrare, vëmendja është përqendruar, mbi të gjitha, në vlerat e spikatura të prozës së tij dhe, në mënyrë të veçantë, të prozës së tij të shkurtër me rrëfenjat e rrëfimet e papërsëritshme. Shumë pak është synuar nga studiuesit tanë …

Ndonëse që nga botimi i “Fjalorit të gjuhës së sotme shqipe” (1980) kanë kaluar 28 vjet dhe gjatë kësaj kohe janë botuar edhe tre fjalorë të tjerë të bazuar në të, asnjë nga këto vepra nuk i është nënshtruar gjykimit kritik të gjuhëtarëve, përveç përgojimit prej profanëve. Ndryshe nga ç’ndodhi me “…

Fondit të publicistikës shqiptare në fund të shekullit XIX iu shtua edhe një organ tjetër i ri me karakter politik dhe kulturor i shoqërisë “Dituria”, “Shqipëria” (1897-1899) numri i parë i së cilës u botua më 10 maj 1897 në Bukuresht. Kjo e përkohshme qarkulloi fillimisht një herë në javë dhe past…

Në gjuhësinë shqiptare të sotme bëhet fjalë për katër njësi sintaksore: gjymtyra, togfjalëshi, fjalia dhe periudha. Për periudhën ka pasur dhe ka diskutime dhe si rezultat për këtë njësi sintaksore kanë ardhur edhe dy emërtime të tjera: frazë dhe fjali e përbërë. Në gjuhësinë e sotme botërore gjymt…

Individualiteti i një shkrimtari është vështirë të kuptohet jashtë disa lidhjeve me ndikim kushtëzues: jeta, vepra, koha, njerëzit, shoqëria, shteti, lexuesi, ndërgjegjja letrare e politike dhe liria. Në rastin e Martin Camajt mund të thuhet se përveçimi i indivi- dualitetit krijues dhe i tipareve t…

Prej kohësh në studimet albanologjike, të dhënat e onomastikës dhe hulumtimet e shqyrtiraet e hapëta rreth emrave të viseve (toponimeve) dhe emrave të njerëzve (patronimeve dhe antroponimeve) kanë përbërë një mëtim lë lakmueshëm për studiuesit më në zë. Madje, nuk mund të mos themi se, në hapat e pa…

Siç dihet, leksiku politiko-shoqëror përfshin njësitë gjuhësore (ljalë, terma e kuptime) që përdoren në njërin prej stileve më të rëndësishme të gjuhës (në fushën e publicistikës dhe të veprimtarisë së partive e të organizatave të ndryshme qeveritare e joqeveritare, të fjalimeve ose të bisedave të p…

(Gjysmë)pavarësia e Kosovës dhe (gjysmë)liria e popullit tonë duket sikur (këto vitet e fundit) i kanë dhënë një shtytje të mirë hulumtimeve, studimeve dhe qortimeve të shumëfarshme në lidhje mc. ridimensionimin e historisë, traditës dhe kulturës sonë. Botimet shkencore të institucioneve tona, po ed…