Në këtë shkrim do të përpiqemi të bëjmë disa vlerësime në lidhje me trajtimin që i ka bërë Spiro Floqi periudhës me fjali të varur kryefjalore në punimin “Periudha me fjali të varur kryefjalore në shqipen e sotme”, të cilin e ka paraqitur në dy numra të revistës “Studime filologjike” të vitit 1965. …

Pyetësori i Spiro Floqit i hartuar më 1956, është i treti pas pyetësorit të E. Çabejt të hartuar më 1943 dhe pyetësorit të M. Domit dhe E. Çabejt të hartuar më 1953. Pas tij më 1979 është hartuar pyetësori i ADGJSh-së. Pra, në periudhën ndërmjet viteve 1944-1997 janë hartuar katër pyetësorë dialekto…

Monografia e prof. dr. Thoma Dhimës Fraza me fjali të nënrenditur përcaktore-ndajshtimore të kohës (2013), botim i Qendrës së Studimeve Albanologjike, ka si objekt hulumtimi një kategori sintaksore të gjuhës shqipe, së cilës për herë të parë i kushtohet një studim i veçantë shkencor analitiko-sintet…

Pjetër Zarishi, një poet i hershmërisë së Rilindjes, po aq sa dhe i përmbylljes së letërsisë humaniste-kishtare të autorëve të Veriut1, së bashku me Ndue Bytyçin e Kosovës dhe Leonardo de Martinon2, pa përjashtuar Engjëll Radojën; poet dhe klerik njëherësh, për një periudhë të gjatë, më se gjysmëshe…

Gjymtyrëzimi aktual është paketa informuese (angl. information packaging) e një fjalie, e cila tregon se si shtohet informacioni gjuhësor në një ligjërim të caktuar (Firbas, 1964, 1971; Contreras, 1976; Chafe, 1976 etj.) Sipas perspektivës dinamike funksionale, një kontekst apo një ligjërim shihet s…

Vepra e botuar së fundmi, me autor studiuesin e mirënjohur Matteo Mandalà, ka në qendër të vëmendjes një problematikë që lidhet kryesisht me një disiplinë studimore mjaft të rëndësishme në lëmë të albanologjisë, me filologjinë e tekstit dhe me traditën e studimeve që lidhen me të. Bëhet fjalë për nj…

Studimet tona tradicionale në lëmin e sintaksës së shqipes kanë njohur trajtime të ndryshme, të bëra nga studiues të njohur, të cilët hodhën bazat e përshkrimit të strukturës sintaksore të kodit tonë. Ndër to spikasin punimet e gjuhëtarit Spiro Floqi kushtuar aspekteve të ndryshme të strukturës së s…

Spiro Floqi solli në shqipen një frymë gjysmëstrukturaliste dhe gjysmësemantike të studimeve sintaksore, sidomos në punimet e tij të fundit të viteve 70-të, ndonëse jo plotësisht të liruara nga fryma e logjikës dhe e tradicionalizmit që atëbotë dominonte në studimet gramatikore në përgjithësi. Idetë…

Kohët e fundit kanë dalë disa metoda të reja për mësimin e gjuhës shqipe. Është një reagim i natyrshëm ndaj kërkesës gjithmonë në rritje nga të huajt dhe shqiptarët që jetojnë jashtë shtetit për përvetësimin dhe përmirësimin e aftësive shprehëse në këtë gjuhë. Metoda e fundit nga Beci dhe Bruci të t…

I. Romani “Dasma”1 është një pjesë shumë e rëndësishme e sistemit letrar të veprës së Ismail Kadaresë. Lidhet përsa i përket përmbajtjes dhe përsa u përket temave të trajtuara me shkrime të tjera të Kadaresë si “Prilli i thyer”, ku trajtohet kanuni dhe hakmarrja, dhe “Ura me tri harqe”, ku trajtohet…

Problemet e rendit të fjalive, si përbërës kallëzuesorë të një njësie sintaksore, siç është fraza, janë përkatësí të përhershme e të domosdoshme në trajtimin e periudhave; kështu, nga sintaksat e para të shqipes gjejmë përshkrime dhe përcaktime të rendit të fjalive, duke nisur nga gramatikat e vjetr…

Para tridhjetë vjetësh, më 12 prill 1983, u nda nga jeta njëri prej gjuhëtarëve më të shquar shqiptarë të gjysmës së dytë të shek. XX, dialektologu udhërrëfyes, sintaksologu i palodhur vështrimmprehtë, mësuesi, pedagogu i nderuar dhe gjurmuesi i veçantë shkencor, kolegu dhe miku ynë, i urti dhe i pa…