Për të kuptuar mendimin metafizik dhe teologjik të mendimtarëve humanistë islamikë, duhet të ndalemë në dy terma: falsafa dhe kalam. Falsafa (filozofia) ka qenë një lëvizje intelektuale në Islam, e cila solli personalitete si al-Kindi, al-Farabi, Ibn Sina (Avicena) dhe Ibn Rushd (Averroes). Falsafën…

Punimi shkencore me temë ”Përsiatjet shpirtërore në poezinë e Naim Frashërit” nxjerr në pah dimensionet shpirtërore të botëkuptimit poetik naimjan. Studimi ka në fokus vargjet e para të krijuara prej Naim Frashërit në persisht (1875), të cilat i përmblodhi më 1885 në librin “Tehajulat”.Ky libër u pë…

Për Aqif pashë Elbasanin (apo Biçakçiun(1 siç njihet jo rrallë herë në dokumente) si personalitet politik e historik, burrë shteti dhe si ndër figurat më në zë të lëvizjes kombëtare shqiptare para dhe pas shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë, luftëtar i paepur për bashkimin e trojeve shqiptare në n…

Shehu helvetjan turk, Evlija Çelebiu qarkulloi tri herë nëpër tokën shqiptare, që asokohe ishte në përbërjen e Sulltanatit Osman dhe emërtohej Arnavutllùk: më 1660 nëpër pjesën e saj veriore, më 1662 nëpër të mesmen, ndërsa më 1670 nëpër jugun e saj. Kjo pjesë përbëhet nga Çamëria dhe Mollosia. Çamë…

Përpjekja për të hedhur dritë, mbi rrugëtimin e deritanishëm 100 vjeçar, të raportit të marrëdhënieve midis shtetit shqiptar dhe fesë e institucioneve të saj, në fushën e lirive dhe të drejtave të besimit, është një angazhim modest, që të mundëson të shohësh përmes retrospektivës horizontin e ri të …

Ardhja e sllavëve në Gadishullin Ballkanik pati pasojat e saj për popujt e kësaj treve. Në radhe të parë pati pasoja të mëdha politike dhe kulturore për vet sllavët, sepse ata përveç se u përzien me popullsitë autoktone ilire-Romakne, u futën përgjithmonë edhe në sferën e kulturës së kishës bizantin…

Kushtet historiko-shoqërore të fundshekullit XIX dhe fillimshekullit XX i hapën shtrat edhe lulëzimit të shtypit shqiptar, kryesisht si pjesë e veprimtarisë atdhetare, por dhe kulturore, të shoqërive e shoqatave brenda e jashtë vendit. Siç shkruan Kostë Çekrezi, në kohën e turqve të rinj “Gazeta dhe…

Bashkekzistenca shumëkulturëshe është shumë e rëndësishme, sepse zhvillimi i një civilizimi mundet të kuptohet vetëm duke analizuar strukturat e qyteteve dhe jetën kulturore në këto qytete Gjatë periudhës së Perandorisë Osmane, Ballkani bëhet qendra e politikës botërore të shekullit XVI. Kjo është k…

Historia e njerëzimit njeh figura madhore që me pikëpamjet dhe vizionin e tyre kanë lënë gjurmë të thella në rrjedhat dhe zhvillimin shoqëror të një bashkësie, por edhe kolosë që kanë kapërcyer kufijtë e vijës gjeografiko-gjakore dhe janë shndërruar në trashëgimi të njerëzimit, në kolosë të racës nj…

Në kohën e globalizmit dhe teknologjisë së informacionit, arkivat dhe trashëgimia kulturore arkivore janë tërësisht të rëndësishme për të kuptuar dhe për të studiuar historinë dhe kulturën e një rajoni. Bashkëpunimi rajonal mund të ndihmojë në mbledhjen e dokumentacionit të rëndësishëm, në ruajtjen…

Nga gjithçka e paraqitur në këtë punim modest, të bie në sy jo vetëm pasuria e materialit që paraqet veprimtarinë e larmishme fetare, arsimore e shkencore të Gjeçovit, por edhe kujdesi i jashëzakonshëm prej arkivisti që tregonte për ruajtjen e dokumenteve, të shënimeve që mbante, të letërkëmbimeve e…

Midis shumë fondeve personale që ruan Arkivi Qendror Shtetëror Shqiptar, ndodhet edhe ai me nr. 792 që i përket arkeologut Francez Leon Ray. Një studiues i apasionuar pas arkeologjisë dhe qytetrimeve të vjetëra, që do të mbërrinte në Shqipëri në krye të një misioni arkeologjik në vitin 1923. Ky fon…