Epiqendër e kësaj kumtese shkencore është hapësira që zë në tekstet shkollore figura e Jeronim De Radës përgjatë viteve 1912-1944 dhe mënyra e trajtimit të veprës së tij në këto tekste. Për herë të parë në programet shkollore shqiptare, emrin e Jeronim De Radës e ndeshim në vitin 1925, në tekstin e …

Klasifikimi i foljes në gjuhën shqipe ka tërhequr vëmendjen dhe ka qenë objekt studimi për një numër të madh autorësh, shqiptarë dhe të huaj. Në studimet për gjuhën shqipe ndeshim pothuajse po aq klasifikime sa dhe autorë që janë marrë me të, sa që vështirë se mund të gjejmë dy klasifikime që të për…

Jo pak udhëtarë të huaj kanë kaluar apo kanë qëndruar me ditë në Elbasan, duke provuar kështu mikpritjen elbasanase. Janë të shumta faqet që janë shkruar, mbresa e kujtime për Elbasanin dhe për familjet elbasanase. Duke shfletuar libra të ndryshëm në bibliotekat e universiteteve të ndryshme, jam nde…

Në gjuhën shqipe krahas formës sintetike të së tashmes dhe të së pakryerës, për mënyrën dëftore dhe atë habitore, ekzistojnë paralelisht edhe ndërtimet e tipit po lexoj dhe jam duke lexuar. Ndërtimi po + folje (e tashme/e pakryer) është parë dhe analizuar në mënyra të ndryshme nga gjuhëtarë të ndrys…

Jo pak është folur për rolin e rëndësishëm që ka luajtur krijimtaria letrare në periudha të ndryshme si në aspektin e dëshmimit të gjuhës shqipe, ashtu dhe të propagandimit të idesë kombëtare, të orientimit të shqiptarëve drejt qëndrimeve sa më përbashkuese. Mes shembujve të shumtë, të vlefshëm për …

Ekzistenca e një traditë solide studimesh dhe gjurmimesh mbi letërsinë e vjetër shqipe dhe autorët kryesorë që e përfaqësojnë atë, dëshmon rëndësinë që kjo periudhë kohore, që kapërcen dy shekuj, vijon të ketë për studimet shqiptare dhe disiplina të veçanta të tyre. Janë studiuar prej kohësh tekstet…

Evolucioni i gjatë dhe i koklavitur i vetëdijes së autorësisë, pa të cilën një histori e letërsisë shqipe nuk do të ishte e plotë, është një çështje fare pak e studiuar. Përveçse në përbërje të një punimi doktorate, mbrojtur në vitin 2015 nga Arta Sula, vështirë se mund të gjenden ndihmesa të tjera …

Vepra “Fjalori i Cuneus prophetarum” të Pjetër Bogdanit, hartuar nga prof. Anila Omari, është frut i një pune shumëvjeçare të autores dhe i përvojës së saj të gjatë në fushën e filologjisë së teksteve të vjetra, sidomos të veprës së Pjetër Bogdanit. Ajo ka përgatitur e botuar prej disa vitesh transk…

Përgjithësisht është e njohur dhe e pranuar prirja disi izolacioniste e letërsisë sonë, sidomos e pjesës së pasluftës. Për shumë rrethana e kushtëzime historike, izolimi ndaj botës, të ndryshmit, tjetrit ka qenë herë kushtëzim fatal e herë kusht mbijetese në aspektin kulturor e identitar. Por, edhe …

Letërsia artistike popullore është krijuar nga autorë anonimë në periudha të ndryshme të shoqërisë njerëzore. Disa krijime janë shumë të lashta, disa janë më të reja. Për kohën e krijimit të tyre mund të gjykohet nga përmbajtja, nga ngjarjet historike që paraqiten dhe nga aspekte të ndryshme të jet…

Krijimtaria letrare dhe veprimtaria publike e Dritëro Agollit shtrihen nga mezi i shek. XX deri në ditët e sotme. Nëse shtrirja kohore ka linearitetin e zakonshëm astronomik, e parë si kohë kulturore, e parë si paradigmë ligjërimore, kemi denduri të pazakonshme. Jeta aktive e D. Agollit përkon me ng…

Dorëshkrimi i fabulave të Santorit nuk përmban një datë hartimi. Studimi i alfabeteve të tij na mundëson të përcaktojmë si kohë të përafërt dhjetëvjeçarin 1860-1870. Bashkëkohës të Santorit janë marrë me shqipërimin e fabulave të Ezopit, La Fontenit apo autorëve të tjerë.