Kur lexon “Intervistë me vetveten” dhe njeh, të rrëfyer nga vetë shkrimtari, rrugëtimin e jetës së tij, dhe pastaj, më tej, disa nga romanet e tij, të lind një perceptim i çuditshëm; a thua shkrimtari e jeton jetën sikur të ishte heroi i një romani dhe, nga ana tjetër, i shkruan romanet sikur të ish…

Spiro Floqi është një gjuhëtar i shquar shqiptar me një kontribut të spikatur në fushën e sintaksës së shqipes. Studimet sintaksore në gjuhësinë shqiptare në vitet 50-70 të shekullit të kaluar ishin ende në fillimet e veta. Floqi, jo vetëm që shquhet si një pionier në studimet sintaksore, por me pun…

Pjetër Zarishi, një poet i hershmërisë së Rilindjes, po aq sa dhe i përmbylljes së letërsisë humaniste-kishtare të autorëve të Veriut1, së bashku me Ndue Bytyçin e Kosovës dhe Leonardo de Martinon2, pa përjashtuar Engjëll Radojën; poet dhe klerik njëherësh, për një periudhë të gjatë, më se gjysmëshe…

Para tridhjetë vjetësh, më 12 prill 1983, u nda nga jeta njëri prej gjuhëtarëve më të shquar shqiptarë të gjysmës së dytë të shek. XX, dialektologu udhërrëfyes, sintaksologu i palodhur vështrimmprehtë, mësuesi, pedagogu i nderuar dhe gjurmuesi i veçantë shkencor, kolegu dhe miku ynë, i urti dhe i pa…

I. Romani “Dasma”1 është një pjesë shumë e rëndësishme e sistemit letrar të veprës së Ismail Kadaresë. Lidhet përsa i përket përmbajtjes dhe përsa u përket temave të trajtuara me shkrime të tjera të Kadaresë si “Prilli i thyer”, ku trajtohet kanuni dhe hakmarrja, dhe “Ura me tri harqe”, ku trajtohet…

Spiro Floqi solli në shqipen një frymë gjysmëstrukturaliste dhe gjysmësemantike të studimeve sintaksore, sidomos në punimet e tij të fundit të viteve 70-të, ndonëse jo plotësisht të liruara nga fryma e logjikës dhe e tradicionalizmit që atëbotë dominonte në studimet gramatikore në përgjithësi. Idetë…

Në studimet tradicionale, me fare pak përjashtime, letërsia e Migjenit është trajtuar si letërsi ateiste. Por në një vështrim tekstocentrist, provohet se kjo letërsi është e kushtëzuar thuajse në të gjitha nivelet prej tekstit biblik-ungjillor. Kushtëzimi është në shkallën strukturore, në atë mitolo…

I. Kadare dallohet nga të gjithë shkrimtarët shqiptarë të shekullit të kaluar për prirjen e tij drejt mitologjisë, aq sa vepra e tij mund të lexohet edhe si një vepër mitologjike, ose neomitike. Ky shkrim synon të evidentojë mënyrat sesi shkrimtari operon me korpusin e miteve greke, që mbetet më i p…

Shkrimtarët janë ata që mund ta zbulojnë thellësisht pasurinë e një gjuhe a një dialekti. Në këtë drejtim, Gjergj Fishta është një shembull i tillë. Si një ndër njohësit e mirë dhe lëvruesit e zellshëm të fjalës shqipe, ai zbuloi mjete e mundësi të shumta shprehjeje në truallin e pasur të shqipes. K…

Krijimtaria letrare e I. Kadaresë, veç kritereve letrare, mund të periodizohet duke iu referuar si kriter ndihmës “tjetrit” që është i pranishëm në veprën e tij dhe që sundon një etapë të saj pas tjetrës. Në vështrimin e këtij studimi “tjetri” identifikohet si shprehje e sindromit të armikut, një si…

Trashëgimia letrare e shkrimtarit arbëresh Franqisk Anton Santori (1819-1894), në raste të rralla është botuar në gjallje të autorit. Vetëm katër vepra kanë parë dritën e botimit dhe ndër to tri1 japin të dhëna mbi kohën kur janë shkruar dhe vendin e botimit ndërsa Il Canzoniere albanese është botua…

The tradition that Naim created is alive and inspirational even among the lives of the present society. More than a writer, Naim is the greatest poet of our National Renaissance, is a patriot, think-tank and famous activist of education and Albanian culture. His most special merit in this literary c…