Në shpejtimin e procesit të ndërlikuar të njësimit të gjuhës sonë letrare kombëtare ndikojnë pozitivisht përcaktimi i qartë, i drejtë e i saktë i normave të përbashkëta drejtshkrimore, duke pasur parasysh se në stadin e sotëm të zhvillimit të gjuhës sonë, varianti i shkruar është ai që udhëheq proc…

Kompozitat e shqipes janë bërë në këta dy-tre dhjetëvjeçarët e fun- dit një nga fushat kryesore të fjalëformimit, tek të cilat është përqendru- ar vëmendja e gjuhësisë shqiptare1. Kjo e ka burimin tek arësye objektive. Nga njëra anë, kompozimi është një nga mënyrat më produktive e më aktive të pasur…

Afro tetëdhjetë vjet më parë poeti arbëresh Binard Bilota i dha dorën e fundit një poeme prej dymbëdhjetë kangjelesh për Skënderbenë dhe e shënoi titullin e saj në faqen e fundit të mbulesës së veprës së ve t «Vjershe të përlipëm» (Versi lugubri) (1894) në radhën e librave që mendonte të botonte. Po…

Dialektet e një gjuhe në një kohë të dhënë ruajnë gjurmë të fazave të zhvillimit të tyre dhe të gjuhës së përbashkët. Për historinë e shqipes, dokumentat e shkruar të së cilës janë të shekullit XVI. burimet e dialekteve marrin një rëndësi të madhe. Dialektet e shqipes me të dhënat e veta e bëjnë shu…

Zhvillimi i madh i bujqësisë, industrisë, arësimit, kulturës, shken- cës etj., i arritur në kushtet e ndërtimit të socializmit në vendin tonë, ngushtimi i dallimit midis fshatit dhe qytetit, malësisë dhe fushës, bash- këveprimi i gjithanshëm midis të gjithë krahinave të vendit, pasqyrohet edhe në zh…

Në kompleksin e stileve ;të ndryshme të polifonisë të Shqipërisë së Jugut një interes të veçantë paraqet kënga popullore polifoni'ke e Myzeqesë. Gjerësia e kësaj krahine, burimet e saj ekonomike, pozicioni gjeo- grafik, kontaktet me banorët e zonave malore nëpërmjet tranzuman- cave, lidhjet marteso…

Projekti i Rregullave të drejtshkrimit të gjuhës shqipe kurorëzon me sukses punën e shumanshme e të vazhdueshme të gjuhëtarëve tanë për njësimin e shqipes në vitet e pasçlirimit dhe është një ngjarje e shënuar për kulturën tonë kombëtare. Në këtë projekt paraqiten në mënyrë të plotë e sistematike pr…

Dihet se burimi themelor për njohjen e nje gjuhe në një periudhë të së kaluarës së saj janë tekstet e shkruara në atë kohë, burimet letrare. Burime të tjera të rëndësishme janë mënjanë aktet zyrtare, gjyqësore,bnoteriale dhe korespondenca zyrtare e private, më anë tjetër mbishkrimet. Po për sa i pë…

xa ndf. «qe, ja, na». Këtë fjalë të arbërishtes së Italisë, që s’e gjej- më te G. Meyeri, Kamarda (II 101, 182, 199) e jep me shprehje si xa besjën «na besën, qe besa», xani një dhomatë drü -«eccovi un fascio di legna», dhe e bie të ardhur nga folja xè, zè, duke shënuar që shm. xani të bën të mendos…

Në këta vjetët e fundit romani po kalon një fazë lulëzimi të dukshëm; ai qëndron sot në ballë të gjinive të tjera dhe me cilësitë e reja që ka fituar dëshmon për pjekurinë e përgjithshme artistike të letërsisë sonë të realizmit socialist. Tipar karakteristik i romanit të sotëm është prirja drejt për…

Ndër veprat e pakta , që janë shkruar jashtë mbi problemet e letërsisë shqipe, është edhe -«Studi di letteratura albanese» e G. Gradilones, botuar prej Fakultetit të letrave dhe të filozofisë të Universitetit të Romës. Me kë të libër, autori pretendon të japë një kontribut me rëndësi në trajtimin sh…