Gjurmime albanologjike Seria e shkencave historike 51/2021 Përmbajtja e shkurtër: Në vitin 2011 në Pejë si zbulim rasti është gjetur një monedhë romake e kohës së sundimit të perandorit Gordiani IIIo me portret të këtij perandori në avers, ndërsa në revers është figura femërore (që në dorën e djatht…

Më 1836, pra, vetëm në moshën njëzetedyvjeçare, Jeronim De Rada do të nxirrte në dritë veprën e vet të parë, “Këngët e Milosaos”, birit të despotit të Shkodrës1. Ky krijim poetik është një kryevepër e letërsisë arbëreshe dhe, në një rrafsh më të gjerë, e letërsisë shqiptare. Njëkohësisht, ndonëse nu…

Miniaturat në vargje, këto forma të shkurtra e të stilizuara poetike, sprovuan prej kohësh shkrimtarët shqiptarë të cilën shfaqen herë në rolin e krijuesit të mirëfilltë, herë në rolin e mbledhësit, të përgatitësit për botim apo të përkthyesit të atij materiali poetik letrar, që i bindet “ligjit” të…

Kërkimet e mëparshme në fushën e filologjisë ballkanike kanë synuar të vënë në dukje ngjashmëritë dhe përkimet e shumta që kanë gjuhët e Ballkanit me njëra-tjetrën dhe të cilat së bashku përbëjnë Lidhjen gjuhësore ballkanike ose Sprachbund-in ballkanik. Që nga botimi i manualit ende të pazëvendësues…

Termin arkiv përdoret për t’iu referuar vendit ku ruhen dokumentet, burimet primare, si dhe regjistrime të ndryshme, kryesisht me karakter historik, të cilat janë grumbulluar gjatë shekujve. Praktika e mbajtjes së dokumenteve zyrtare është shumë e vjetër. Janëarkeologët ata që kanë zbuluar qindra e …

Ndërtimi: Gjysma e dytë e shekullit II pas Krishtit; teknikë ndërtimi: opus incertum. Braktisja e strukturës termale, jo aq shumë për shkak të zhvillimit qytetar të Skampës fqinje, por pothuajse me siguri për shkak të përdorimit të reduktuar të stacionit stacionar (mutatio) është vërtetuar nga hist…

Gjithçka m’erdhi papritmas para shumë vitesh, kur nji mik i huej, i palodhshëm në punën e tij me nxjerrë në pah letrat e vlerat e kulturës shqiptare, më bâni nji “kërkesë të çuditshme”: me shkue me bâ nji vizitë ndër vorret protestante të Romës, për me gjetë nji të dhânë që i duhej me ngut. Vorret …

Për të gjithë shkrimtarët ekziston një marrëdhënie ndërvarësie e pandërprerë mes mjedisit gjeografik, social, letrar e kulturor dhe botëkuptimit e origjinalitetit të shprehjes, si faktorët përcaktues që i shërbejnë krijimit të një individualiteti të spikatur artistik. Nën dritën e një raporti të ti…

Ashtu si të gjitha rrugët e njohura romake, edhe via Egnatia ka pasur stationes ose mutationes, që shërbenin për qëndrimin dhe pushimin e udhëtarëve, por edhe të kuajve, shpesh me impiante termale, siç janë ato në Bradashesh (Elbasan), në afërsi të të cilave gjendeshin gati gjithmonë ndërtesa të veç…

Dhe diku, në një cep të tavolinës së punës së albanologut, disa fletë të përkthimit në frëngjisht të pjesës shtesë të Shkëlqimi dhe rënia e shokut Zylo të sapodërguar në shtëpinë botuese franceze duket se mezi ç’presin të renditen në dosjen e romanit të plotësuar tashmë edhe në frëngjisht; hesh…

Nxitjen për këtë shkrim e kemi marrë nga pyetjet e shumta të qytetarëve për monumentin arkeologjik, bazilika paleokristiane ose e kristianizmit të hershëm, që është zbuluar te Bezistani. Bazilika është një tip ndërtimi i arkitekturës romake, në të cilën hapësira e brendshme ndahet për së gjati në tr…

Trevat e Librazhdit janë ndër më të pasurat me lëndë folklorike, që lidhet drejtpërdrejt me figurën e Skënderbeut, por edhe me figura të tjera siç janë: Gjorg Golemi, Mara e Sopotit, etj. Kjo pasuri përmblidhet kryesisht në legjenda apo rrëfime legjendare mbi heroin dhe bëmat e tij në momente rrezik…