Me kërkesën e Ministrisë së arsimit, më 7 nëntor 1919 Kërkoheshin të dhënat për veprimtarinë e shkollave në territorin e Kosovës deri më 1919.: Lidhur me këtë kërkesë, mspektori i arsimit më 19 nëntor 1919 dërgoi në Beograd një raport, ku paraqitet në hollë- si problemi i shkollimit dhe një histori …

Komiteti Krahinor i PKJ-së për Kosovë dhe Metohi gjatë Luftës Nacionalçlirimtare (1941—1944) në Kosovë bëri përpjekje të vazhdueshme për unitetin e masave dhe përfshirjen e tyre në luftë kundër pushtuesve dhe bashkëpunëtorëve të tyre. Platforma e Luftës Nacionalçlirimtare, e përgatitur nga Partia Ko…

Fronti popullor dhe PKJ, duke u nisur nga mësimet e mark- sizmit mbi religiionin, nga rëndësia shoqërore e religjionit dhe veprimtarisë së kishës, nga karakteri i lidhmërisë së bashkësive fetare me shtresën borgjeze të Jugosllavisë së Vjetër, si dhe nga kushtet ekzistuese klasore qysh para luftës, m…

Gjer në vitin 1941 për Kosovën e në kuadrin e saj edhe për Mitrovicën ka qenë karakteristikë prapambeturia e madhe kulturore dhe arsimore. Kjo ishte pasojë si e sundimit pesëshekullor të feudalizmit osman, ashtu edhe e politikës së padrejtë kulturore dhe arsimore të borgjezisë serbe në mbretërinë e …

Zhvillimi ekonomik e shoqëror i KSA të Kosovës deri në fitoren e Revolucionit socialist dhe krijimin e Jugosllavisë socialiste kaloi një periudhë tejet të ngadalshme të zhvilhmit, e kjo kushtëzoi një shkallë të ulët të forcave prodhuese që në fillim të ndërtimit socialist. Derisa në vendet e zhvillu…

Në kuadër të ndryshimeve të gjithmbarshme që u bënë pas ngadhnjimit të Luftës Nacionalçlirimtare në Kosovë dhe më gjerë, u bënë ndryshime të konsiderueshme edhe sa i përket pozitës, bazës materiale dhe burimeve të financimit të bashkësive fetare. Me qëllim të studimit të rrethanave dhe ndryshimeve q…

Pas çlirimit të Mitrovicës së Titos me rrethinë, më 22 nëntor 1944, para të gjitha subjekteve të organizuara popullore u shtruandetyra të shumta, kryerja e të cilave kërkonte mobilizim të gjithmbarshëm, si për çlirimin e viseve të tjera të vendit nga pushtuesitfashistë, ashtu edhe për stabilizimin p…

Ç'eshtja e ardhmërisë së xeherores dhe e shkritores është inicuar nga ana e kompanisë britanike »Trepça Mines« qysh nga mesi i vitit 1943. Drejtori i kompanisë, Çester Biti i riu, më 2 qershor vizitoi ambasadorin britanik qeverinë e mërguar jugosllave në Lo ndër, Xhorxh Rendelin, që me të t'i shqyrt…

PKJ gjatë periudhës së luftës, nisur nga natyra shumëkombëshe e shtetit jugosllav, ishte ndalur dhe kishte përpunuar në strukturat më të larta të saj platformën për konceptimin dhe trajtimin e problemit kombëtar. Problemi kishte peshë të veçantë për kombet që bënin pjesë në kuadrin e ish-shtetit jug…

Pasi u pushtua Kosova më 1945, u krijuan rrethana të reja në të cilat lindën dhe u formuan edhe organizata politike atdhetare që kishin për synim bashkimin e trojeve shqiptare. Një ndër organizatat më të njohur ishte Organizata Nacional Demokratike Shqiptare (ONDSH) e cila vepronte në Kosovë, Maqedo…

Problemi kombëtar i shqiptarëve në ish-Jugosllavi doli në pah dhe me gjithë mprehtësinë e tij me fillimin e Lufitës së Dytë Botërore. Në prill të vitit 1941 Jugosllavia u bë objekt i sulmit të shteteve fashiste dhe aleatëve të tyre, ndërsa më 17 prill Komanda e Lartë e saj e ushtrisë u detyrua të në…

Qarkoija e komandës çetnike, të quajtur Komanda Malore, mbi politikën gjenocidale ndaj shqiptarëve dhe popujve të tjerë joserbë në trevat e ish-Jugosllavisë është hartuar më 20 dhjetor 1941. Dokumenti që po publikohet për herë të parë është një plan në formë qarkoreje e trakti dhe është nënshkruar n…