Artikujt Revista Botuesit Lëndët

443 rezultate

Faqja 2 / 37
OA Optime SQ

Quality of life and the impact of multimorbidity in patients with chronic disease: literature review

Velide Pulomemoj
Introduction. Diseases with high prevalence, such as high blood pressure, dementia, depression, and diabetes, can lead to multimorbidity, which is defined as the presence of more than one health condition in the same individual and is today considered a global challenge. Multimorbidity has consequen…
OA Optime SQ

Piezoelectric surgery in the extraction of impacted mandibular third molars

Renato Isufi, Aurora Isufi, Ramazan Isufi
The extraction of impacted third molars (commonly known as “wisdom teeth”) represents one of the most frequent procedures in oral and maxillofacial surgery. Traditional extraction methods, including the use of elevators, chisels, and rotary burs, are often associated with significant postoperative p…
OA Optime SQ

New spaces for an ancient voice: can Arbëresh culture and its literary heritage thrive in the digital age?

Jolanda Lila
This article discusses attempts to safeguard the Arbëresh language and literature as an exception - al case of linguistic-ethnical vitality over time. The Arbëresh, the descendants of Albanian refu - gees who settled in Southern Italy from the 15th to 18th centuries, have preserved their language an…

RRUGËTIMI I SHKOLLËS SHQIPE NË SHEKUJT XVII-XIX

Eranda Halluni Bilali, Nertila Haxhia Ljarja
Ky punim eksploron historinë e arsimit shqip gjatë periudhës së hershme moderne, duke u fokusuar në sfidat dhe zhvillimet që përcaktuan formimin dhe mbijetesën e shkollave shqipe. Duke analizuar burimet historike, dokumentet bashkëkohore dhe studimet e historianëve, ky punim synon të nxjerrë në pah …

FAMILJA DAKO DHE KONGRESI I MANASTIRIT

Dorina Daiu, Florinka Gjevori, Helidon Sokoli
Ky artikull shqyrton rolin dhe fatin e familjes Dako pas Kongresit të Manastirit dhe përndjekjen e saj gjatë regjimit komunist në Shqipëri. Kongresi i Manastirit i vitit 1908 ishte një moment vendimtar në historinë shqiptare, duke konsoliduar alfabetin e gjuhës shqipe dhe duke forcuar identitetin ko…

SHTETFORMIMI PËRMES ARSIMIT

Valbona Nathanaili
Ky artikull analizon dy ligje themelore në fushën e arsimit, miratuar në Shqipëri në vitet 1921 dhe 1922, duke i vendosur në kontekstin e përpjekjeve të hershme të shtetit shqiptar për të konsoliduar autoritetin dhe për të ndërtuar institucione publike moderne. Studimi shqyrton karakteristikat admin…

FIGURAT E SHQUARA DHE KONTRIBUTI I TYRE NË FORMËSIMIN E GJUHËS DHE ARSIMIT SHQIP

Xhemile Abdiu
Sami Frashëri, Pashko Vasa dhe Jani Vreto, në shkurt të vitit 1879, botuan librin Alfabetare e gjuhësë shqip, në të njëjtin vit kur u themelua edhe Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip. Kjo vepër, me karakter enciklopedik dhe didaktik, konsiderohet si botimi i parë kolektiv i Rilindjes Kombëtare m…

BRANKO MERXHANI DHE KUSHE MICA

Bora Logu, Ermira Ymeraj
Branko Merxhani dhe Kushe Mica janë dy figura të shquara që kontribuan ndjeshëm për kauzën e arsimit kombëtar shqiptar, secili me qasje të veçantë, por me një qëllim të përbashkët: zhvillimin e arsimit si mjet për forcimin e identitetit kombëtar dhe përparimin kulturor të shoqërisë shqiptare. Ndërsa…

SHQIPJA NËN EFEKTIN E GLOBALIZIMIT BRENDAETNIK DHE NDËRETNIK

Behar Hoxhaj
Ky artikull analizon statusin e gjuhës shqipe nën ndikimin e globalizimit brenda-etnik dhe ndëretnik, si pjesë e proceseve më të gjera të globalizimit botëror. Në këtë kuadër, shqipja përballet me dy sfida kryesore: (1) trysnia nga huazimet leksikore prej gjuhëve të huaja; dhe (2) globalizimi brenda…

Vështrime për drejtshkrimin e ë-së së patheksuar mbështetur në të dhëna nga nxënësit e arsimit 9-vjeçar

Artan Xhaferaj
Ky punim trajton një çështje të rëndësishme të drejtshkrimit të shqipes, atë të /ë/-së së patheksuar. Edhe pse është një çështje e ndërlikuar, e debatuar dhe e trajtuar gjerësisht ndër gjuhëtarët shqiptarë, në punimet e mëparshme kanë munguar të dhënat nga nxënës të shkollave 9-vjeçare për përvetësi…