Fillet e para të organizimit të zejtarëve dhe të punëtorëve të Prizrenit datojnë që nga 1895, kur u formua Qerthulli i parë Socialist prej 4 anëtarësh, që mendohet se është bërthana e parë punëtorëve të organizuar në Kosovë. Në vitet e para të shekullit XX, shi atëherë kur synimi i kombeve të sklla…

Zef Lush Marku është një nga militantët e lëvizjes punëtore në Kosovë dhe Maqedoni. Ai është një folës i zellshëm i ideve socialiste dhe një nga ata që ka luftuar gjithmonë kundër prangave të skllavërisë së borgjezisë. Ai ia kushtoi gjithë qenien e tij këtyre idealeve që nga ditët e para të jetës së…

Tabloja historike e ngjarjeve të periudhës nga fundi i shek. te kaluar e deri më 1920 do të ishte e njëanshme sikur të lihej anash pozita shoqërore e gruas. Për ndriçimin e një terne të këtillë vështirësi në veti paraqet mungesa e materialit burimor arkival dhe mungesa e literaturës historiografike.…

"Socialisticka Zora" (1920) (Agimi Socialist) është organi i parë i lëvizjes komuniste punëtore për Kosovën, Maqedoninë, Sanxhakun dhe Luginën e Preshevës. Ajo botohej vetëm në serbo-kroatisht dhe turqisht sepse shqipja dhe maqedonishtja ishin të ndaluara. Megjithatë, kontribuesit e saj nga Kosova i…

Partia Komuniste Jugosllave që nga formimi i saj kishte qëndrimin e vet ndaj shoqërive fetare. Gjatë periudhës së aktivitetit legal të PKJ-së, disa klerikë të shoqërive fetare në Kosovë përhapnin dhe propagandonin ide komuniste. Orientimi i tyre prokomunist ndihmoi në përhapjen dhe thellimin e ideve…

Qyteti (şehir) dhe qyteza (kasaba) edhe në këtë periudhë historike të Perandorisë Osmane ishin qendra administrative, ekonomike, shoqërore dhe ushtarake. Të gjitha këto qendra ishin të një tipi. Pamja e jashtme e këtyre vendbanimeve ishte e këndshme. Çdo gjë ishte e mbytur në gjelbërim të bahçeve, …

Koha në të cilën jetoi dhe veproi Zef Lush Marku (1885—1920) njëri ndër figurât e ndritshme të Lëvizjes punëtore e komuniste të Kosovës dhe më gjerë përputhet plotësisht edhe me shfaqjen dhe zhvillimin e ideve të para socialiste në Kosovë, pra edhe në Gjilan e rrethinë. Zhvillimi dhe përhapja e ide…

Demonstratat në Kosovë ishin një kërkesë politike dhe publike; ato ishin shprehje e aspiratave për bashkim kombëtar. Ato kërkonin korrigjimin e padrejtësisë së bërë nga Europa duke ndarë tokën etnike shqiptare në Konferencën e Londrës në vitin 1913. Më shumë se gjysma e popullsisë etnike shqiptare d…

Në kuadër të bashkëpunimit dhe në frymën e integrimeve gjithëkombëtare Instituti i Historisë së Prishtinës dhe Instituti i Historisë i Tiranës në 7 janar 1994 organizuan në Tiranë, në Muzeun Historik Kombëtar, një sesion shkencor jubilar me rastin e 50-vjetorit të Konferencës së Bujanit.Me kumtesa n…

Pas kapitullimit të Jugosllavisë dhe ndarjes së Kosovës në zona të okupuara, Kaçaniku me rrethinat e tij mbeti nën okupimin bullgar kundër vullnetit të tij. Edhe pse popullsia shqiptare e kësaj zone kishte pritur me padurim shkatërrimin e Jugosllavisë së vjetër, madje edhe me ndërhyrje nga jashtë, p…

Gjendja në Kosovë pati nji zhvillim dramatik me grevën e urisë të sh pallun me 21 fruer 1989 nga 1,300 punëtorë të minières Stari Trg të Trepçës. Kjo grevë urie e bame nga punëtoria, e para e këtij lloji në historinë e Jugosllavisë e ndofta n’atë të punëtorisë europiane, çoi peshë opinionin publik j…

INstituti i Historisë në Prishtinë organizoi më 6 Prill 1996, një tryezë të rrumbullakët kushtuar pesëmbëdhetë vjetorit të demonstratave të vitit 1981. Edhe pse në shumë masmedia shqiptare, individët dhe subjektet politike në mënyrë parciale kishin shkruar dhe përkujtuar këto ngjarje, Instituti i H…