Në tekstet shkollore të Perandorisë Osmane vihet re se janë pasqyruar të gjitha etapat e modernizimit dhe ideologjia zyrtare e kohës. Kështu, në periudhën e Tanzimatit (1839-1876) në tekstet dhe programet shkollore i kushtohet rëndësi e madhe identitetit osman të nënshtetasve të perandorisë. Kjo pol…

Manastiri, gjatë gjithë historisë kozmopolitike të epokave, padyshim thekson një konglomerat vlerash të qytetërimit i ndikuar përmes proceseve kulturore të zhvilluara përmes vijave të gjera të historisë prej të cilave shfaqen me krenari monumentet e së kaluarës në vecanti arkitektura e vjetër me she…

Periodizimi i historisë së letërsisë së shkruar shqipe iniciohet me të drejtë me marrjen parasysh të kontributeve që nuk përbëjnë vetëm dokumente shkrimore të shkëputura në pikëpamje përmbajtjeje dhe plotësie tekstore. Të tilla tekste janë parë me vëmendje nga kritikët dhe studiuesit e letërsisë së …

Gjuha letrare shqipe e njësuar1 nuk ka paskajore me funksione të plota sintaksore. Në vend të saj ajo përdor fjalitë e nënrenditura me lidhore dhe formën e pashtjelluar të tipit për të bërë, e cila është një paskajore me funksione sintaksore të kufizuara. Por paskajorja e tipit me punue është përdor…

Më 2007 dhe 2008, në Tiranë dolën në Institutin e Gjuhësisë dhe e Letërsisë së Akademisë së Shkencave të Shqipërisë dy vëllimet e para të Atlasit gjuhësor shqiptar1, vepër e një grupi profesorësh të Universitetit të Tiranës: Jorgji Gjinari, Bahri Beci, Gjovalin Shkurtaj dhe Xheladin Gosturani; bashk…

Në romanin e tij Kush e solli Doruntinën shkrimtari I. Kadare ka përfytyruar një letërkëmbim intim midis nënës dhe kontit, letërkëmbim në të cilin shprehen në mirëbesim shqetësime dhe këmbehen mendime për çështje shumë vetjake, duke përfshirë atë të mbikujdesit të dyshimtë të Konstandinit për motrën…

“Shkrimtari nuk i zgjedh temat; ato e zgjedhin atë” E vendosëm si epigraf thënien e romancierit nobelist Mario Vargas - Llosa për disa arsye: së pari është sintezë e përvojës së një prej shkrimtarëve më të mëdhenj bashkëkohorë; së dyti është e përdorur si argument teorik prej tij në një libër të mir…

Jo pak është folur për rolin e rëndësishëm që ka luajtur krijimtaria letrare në periudha të ndryshme si në aspektin e dëshmimit të gjuhës shqipe, ashtu dhe të propagandimit të idesë kombëtare, të orientimit të shqiptarëve drejt qëndrimeve sa më përbashkuese. Mes shembujve të shumtë, të vlefshëm për …

Evolucioni i gjatë dhe i koklavitur i vetëdijes së autorësisë, pa të cilën një histori e letërsisë shqipe nuk do të ishte e plotë, është një çështje fare pak e studiuar. Përveçse në përbërje të një punimi doktorate, mbrojtur në vitin 2015 nga Arta Sula, vështirë se mund të gjenden ndihmesa të tjera …

Në kushtet e ndarjeve gjeografike, administrative e historike të shekujve të kaluar, është e natyrshme që krijohen dialekte, nëndialekte e të folme krahinore dhe në kushtet e mungesës së një gjuhe të njësuar, edhe letërsia artistike s’mund të jetë ndryshe veçse krijimtari dialektore. Çdo shkrimtar n…

Në vitet ’60-’70 ndodhi një kthesë e rëndësishme në letërsinë shqiptare që e shkëputi nga normat e ngurta të realizmit socialist për ta rikthyer në shtigjet e realizmit kritik që nuk arriti të zhvillohej plotësisht dhe për ta çuar më tej në shtigjet e ndaluara të modernizmit. Kjo kthesë u zhvillua …

Based on empiric investigations and the study of documents from specialized public institutions, the authors analyse in this article the extent, manifestations, causes and consequences of single-parent families in Arad County. As social entities with a high risk of social exclusion, the authors iden…