Në këtë punim bëhet përpjekja e parë për të dhënë një kuadër të përgjith- shëm të kërkimeve dhe të studimeve të punonjësve shqiptarë të RPSH të bëra në fusha të ndryshme të gjuhësisë dhe të onomastikës iliroshqiptare që nga çlirimi e gjer më sot dhe që janë pasqyruar në botime të veçanta ose nëpër o…

Ndër problemet e gjuhësisë shqiptare një vend të veçantë zë problemi i drejtshkrimit. Zhvillimi dhe përmirësimi i drejtshkrimit të shqipes në periudhën pas çlirimit janë pjesë përbërëse e zhvillimit të përgjithshëm të gjuhës letrare shqipe dhe nuk mund të merren të shkëputura nga gjithë zhvillimi ek…

Studimi i problemeve të gjuhës letrare, përcaktimi dhe argumen- timi teorik i normës letrare sot përbën një detyrë të ditës me rëndësi të madhe praktike, prandaj këtu është përqëndruar vëmendja kryesore e gjuhësisë shqiptare. Në këtë artikull ne do të analizojmë sistemin fonetik të shqipes së sotme …

Gjuhësia shqiptare e pasçlirimit, në kuadrin e përgjithshëm të stu- dimit të dialekteve të shqipes, ka arritur rezultate të rëndësishme edhe në gjurmimin e të folmeve qendrore të dialektit të veriut. Të folmet qendrore të dialektit të veriut shtrihen nga Orini e Malet e Sharrit në veri, deri në Malë…

Gjuha jonë e shkrimit ka hyrë në shekullin e pestë të jetës së sa] të dokumentuar. Në qoftë se këtë procès të pandërprerë zhvillimi do ta vështronim si «histori të gjuhës letrare shqipe», atëhere atë do ta ndanim në dy periudha të mëdha — në periudhën parakombëtare dhe në atë ko- mbëtare. E para për…

Shkencat albanologjike, pjesë përbërëse e procesit të madh të zhvi- llimit ekonomik e kultural të vendit tonë, bëjnë sot bilancin e fitoreve të arritura në studimin e vlerave materiale e shpirtërore të popullit tonë gjatë këtyre 25 vjetve të pushtetit popullor. Studimi i historisë së gjuhës shqipe ë…

Dihet se historia e gjuhës është e lidhur ngushtë me historinë e shoqërisë, prandaj ligjet e zhvillimit të një gjuhe mund të kuptohen vetëm duke i parë në lidhje me historinë e popullit që e flet, i cili është krijuesi dhe bartësi i saj. Kështu p.sh. ndarja dialektore e gjuhës shqipe është pasojë e …

Në fushën e fonetikës dhe të gramatikës së shqipes së sotme gjatë kë- tyre 25 v jet ve, si dhe në fushat e tjera të gjuhësisë, janë arritur rezultate të rëndësishme, të cilat janë përcaktuar nga kushtet e re ja që u krijuan pas fitores së revolucionit popullor në vendin tonë. Menjëherë pas fitores s…

Fillimet e dialektologjisë shqiptare i gjejmë që në mesin e shekullit të kaluar, por gja të gjithë një shekulli ajo mbeti prapa, nuk mundi të zhvillohej as edhe në atë masë që a rritën disa degë të tjera të gjuhësisë sonë. Kjo prapambetje nuk kishte si të mos shkaktohej në kushtet e një shtypjeje t…

Pas çlirimit të vendit nga zgjedha nazi-fashiste më 29 nëntor 1944 dhe me fitoren e revolucionit popullor, i cili hapi faqen më të ndritur të historisë së popullit tonë, në Shqipëri u krijuan mundësi të pakufizuara për zhvillimin e përgjithshëm të shkencave. Gjatë këtij një çerek shekulli, si në çdo…

Inisiativa e Institutit të historisë dhe të gjuhësisë për hartimin e një projekti të rregullave të drejtshkrimit të gjuhës shqipe, si dhe puna e kryer në këtë drejtim, duhet lavdëruar si një përpjekje dhe kontribut i shquar në detyrën e madhe, të rëndësishme dhe të ndërlikuar të normimit dhe njësimi…

Pjesëzat. si një lloj i veçantë i fjalëve shërbyese, në gjuhësinë botë- rore, kanë filluar të dallohen vonë. Më parë ato janë trajtuar në gramati-kat ruse; së këtejmi ato zunë vend gjithnjë më shumë edhe në gramati- kat e gjuhëve të tjera. Edhe tek ne për pjesëzat ka filluar të flitet tani vonë. Tra…