Sintagmat parafjalore mund të funksionojnë edhe si rrethanorë, edhe si kundrina në strukturën e një fjalie. Ka një numër rastesh që nuk është e lehtë të përcaktohet nëse marrëdhënia që folja ndërton me këto sintagma parafjalore është objektore apo rrethanore. R. Përnaska vendos kriterin e të qenit …

Në studime të natyrave të ndryshme për gjuhën shqipe një vend më vete zënë edhe trajtime të llojeve të ndryshme të sinonimisë. Ndër të tjera, studiuesit kanë tërhequr vëmendjen edhe për probleme të sinonimisë sintaksore. Duke iu referuar çështjeve të sinonimisë në kuadrin e sintaksës, prof. Mahir D…

Sot, 37 vjet pas Kongresit të Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe, të flasësh mbi parimet e drejtshkrimit të saj, nuk mund veçse të nisesh nga kritere teorike gjuhësore dhe nga një perspektivë kohore, që bën të mundur kritikën e qëndrimeve, vlerësimeve dhe praktikave të zbatuara. Ky diskutim, megjithës…

Reklamat shqiptare janë relativisht të hershme. Ato datojnë (nisur nga kërkimet jo përfundimtare që kemi bërë në revistat, të përkohshmet politike, letrare të kohës) rreth viteve 1910. Reklamat janë bardh e zi. Ato jepen me shenja ortografike, renditje dhe konceptim pamor të ndryshëm. Rëndësia dhe …

Fillimi i shekullit XX shqiptarët i gjeti pa shtet, pa gjuhë të përbashkët e pa alfabet të përbashkët. Është koha e përthyerjeve të mëdha në tokat shqiptare. Krijimi i shtetit shqiptar më 1912 shtroi një varg çështjesh që lidhen me funksionimin e shtetit të ri. Njëra ndër to qe nevoja për një gjuh…

Ka kaluar më shumë se një vit qëkurse leksikografia jonë dhe bota shkencore shqiptare u pasuruan me një vepër të re, që është e rrallë në llojin e vet, “Fjalor i gjuhës shqipe” të Mehmet Elezit. Hartimi i një vepre të tillë, me përmasa jo të zakonshme, realizohet përgjithësisht nga grupe autorësh q…

Objekt i këtij shkrimi është analiza e rrethanorit në kuadrin e sintaksës gjenerative, e cila, nga ana e vet, në trajtimin e funksioneve të sintagmave mbështetet në gramatikën e varësisë, të prezantuar në gjuhësinë moderne nga gjuhëtari frëng L. Tenier. Kjo gramatikë vë në qendër foljen dhe i vler…

Termi anaforë përdoret në kontekste të shumta dhe me kuptime të ndryshme, në letërsi dhe në gjuhësi. Në këtë punim do t’i referohemi anaforës në gjuhësi, që përfshin çdo proces të rimarrjes së një sintagme emërore SE, së një sintagme foljore (SF), por dhe të një pjese fjalie ose një fjalie të tërë.

Gjuha shqipe ka dy lloje nyjash: shquese dhe joshquese. Ndërsa e para është bërë objekt i shumë studimeve në aspektin sinkronik e diakronik, e dyta është trajtuar fare pak. Kjo për arsye se ndryshimet e nyjës joshquese janë shumë më të pakta se ato të nyjës shquese, e cila, duke iu ngjitur emrit, k…

Terminologjia e agronomisë në ditët e sotme, nga ana e përbërjes së njësive emërtuese në gjendjen dhe nivelin e zhvillimit të saj, është një sistem termash që i përgjigjet një sistemi konceptesh të fushës përkatëse të dijes. Në marrëdhënie me pjesën me të cilën lidhet, me pjesën e leksikut të zoovet…

Rruga që ka përshkuar gjuha shqipe gjatë shekujve për t’i shpëtuar trysnisë asimiluese të gjuhëve të perandorive me të cilat është ndeshur për rreth gati dy mijëvjeçarë në truallin e vet dhe për t’u bërë gjuhë shkrimi, gjuhë kulture dhe gjuhë letrare e kombit shqiptar ka qenë e gjatë dhe e mundimsh…

Shqipja dhe greqishtja janë dy nga gjuhët më të vjetra dhe me kontakte të pandërprera shumëshekullore. Ato kanë përbashkësi që kanë lindur në kushte dhe nga faktorë të ndryshëm1, por kuptohet vetiu se si gjuhë që formojnë degë të veçanta brenda familjes indoevropiane, shpërfaqin edhe dallime.