« Apë »   quhet në Shkodër e ndër rrethe  vllau mâ i madh: ka të   njâjtin veshtrim si në disa vise tjera të Shqipnis fjala   « lalë ».   Apë na thirrshim gjyshin. Ndoshta i kish mbetë ky emën pse ishte mâ i madhi ndër vëllazën. Por, në Shkodër, kështu u …

Arkiva shkencore e Institutit të Arkeologjisë (A.I.A) përbën një burim të domosdoshëm njohurish mbi kërkimet arkeologjike në territorin e Shqipërisë dhe është tregues i aktivitetit të dendur shkencor në këtë fushë, që prej vitit 1947 kur krijohet Komisioni për Studime Arkeologjike.1A.I.A përmban dok…

E dokumentuar gjerësisht, kultura popullore kombëtare përbën një pasuri të madhe e të pazëvendësueshme. Studiuesit shqiptarë, gjurmuan, mblodhën dhe vunë në qarkullim shkencor materiale te reja të panjohura më parë. Ashtu si historia, arkeologjia dhe gjuhësia, edhe etnografia, duke u mbështetur edhe…

Në të shkuarën ka ekzistuar koncepti se arkivat gojore ishin produkt i shoqërive të pacivilizuara. Gjithashtu, arkivat gojore konceptoheshin si mungesë e akteve zyrtare dhe e veprimtarisë shtetërore. Njohja në rritje dhe aplikimi i tyre edhe në shoqëritë e civilizuara, kryesisht ato evropiane dhe am…

Në shumë arkiva gjenden me qindra e mijëra fonde dhe koleksione të ndryshme, andaj është e nevojshme të klasifikohen me qëllim të pasqyritetit dhe paraqitjes së tërësive të lëndës në arkiv. Bazë për klasifikim dhe kategorizim të fondeve dhe koleksioneve në arkiv janë veprimtaritë e krijuesve të lënd…

Në kuadër të temës së sipër titulluar, me një shtjellim të padetajuar, prezantohen Arkivat e Kosovës, aspekte të veprimtarisë së tyre, të historikut, organizimit dhe zhvillimit, misionit dhe funksionit të tyre. Periudha që mbulon ky shtjellim fillon në vitin 1951, kur legalisht institucionalizohet k…

Gjatë ushtrimit të veprimtarisë së tyre të ruajtjes, bartësit e ruajtjes së trashëgimisë historike kanë futur terma të ndryshme për veprim të njëjtë siç janë: ruajtje (preservation), restaurim(restauration), rikonstruktim (reconstruction) dhe rehabilitim për të cilat ka konfuzion dhe dallime lidhur …

Me ardhjen e demokracisë në Shqipëri pati transferime të mëdha dokumentesh si pasojë e mbylljeve të veprimtarisë të ndërmarrjeve dhe institucioneve politike dhe shtetërore. Në këto kushte në vitet 1992-1996 u veprua me shpejtësi për krijimin e një rrjeti të plotësuar të arkivave vendore, që filluan …

Pas Luftës së Dytë Botërore, në Kosovën e atëhershme, shqiptarët e shkolluar ishin të paktë. Rrjedhimisht edhe kuadri nga fusha e historisë mungonte. Njëri nga emrat e njohur të historiografisë shqiptare dhe nga të parët doktorë shkence nga shqiptarët e Kosovës pas Luftës së Dytë Botërore ishte edhe…

Në këtë artikull flitet mbi veprimtarinë e Kishës Katolike Shqiptare në vitet e Luftës së Dytë Botërore dhe pozitën e saj në raport me administratën ushtarake dhe politike të ngritur nga pushtuesit italianë dhe më pas ata gjermanë. Artikulli ka si qëllim të trajtojë diferencat në radhët e klerit kat…

Në 200-vjetorin e lindjes së Thimi Mitkos Akademia e Shkencave e Shqipërisë ka botuar në dy vëllime librin Thimi Mitko (18820-1890) “Bleta shqiptare, shkrime të tjera dhe dokumente”, përgatitur nga Dhori Q. Qirjazi, Tiranë, 2020. Prof. Dhori Qirjazi prej vitesh i ka hyrë studimit të thelluar të vepr…

Arkivat janë institucione në të cilat ruhet thesari burimor i shkruar, i incizuar ose i krijuar në formë tjetër. Arkivat përbëjnë pjesën themelore dhe të pazëvendësueshme të pasurisë kulturore, historike, përkatësisht thesarin kulturor të një populli, treve ose të njëvendi. Arkivat në tërë botën, po…