Ndër pyetjet/çështjet që kanë qenë dhe vazhdojnë të jenë objekt diskutimi dhe kërkimi shkencor në lidhje me sistemin rasor të gjuhës shqipe mund të renditen: (i) kemi praninë e rasës gjinore apo të asaj dhanore në gjuhën shqipe (?); (ii) a kemi rasë rrjedhore në gjuhën shqipe (?); (iii) a ka rasë v…

Ne kemi një gjuhë standarde dhe është përgjegjësi e Fjalorit tonë kombëtar të paraqesë këtë gjuhë standarde, që vjen nga parimi kryesor leksikografik: kodifikohet gjuha që përdoret realisht. Autori argumenton se Fjalorët kombëtarë të shqipes kanë ligjshmuar objektivisht atë që realisht ka gjuha e më…

Në fillim të shek. XX ndryshoi qasja ndaj autoktonisë së shqiptarëve në trojet e tyre aktuale, e cila në shek. XIX nuk vihej në dyshim. Sidomos me studimet e romanistit e ballkanologut G. Weigand, midis gjuhëtarëve u përhap teza trake e prejardhjes së shqiptarëve, që nënkuptonte një imigrim nga troj…

Girolamo De Rada is universally credited with having given the greatest impetus to the development of the Albanian language in the 19th century. He is almost the promoter or creator of the Albanian Question, both political-national and linguistic-literary. It is true that long before him the bishop …

If the history of a particular figure is not recounted across multiple languages, then that figure is destined to remain obscure beyond the geographical boundaries of his or her own ethnic group. In 1968, at the Second Albannological Conference dedicated to George Castriot Scanderbeg, on the 500th a…

 In the seventies of the past century, Pier Paolo Pasolini considered the Albanian phenomenon “an anthropologic miracle”, as he openly confessed the surprise he was caught by while listening to his interlocutor, the priest, and the Albanian Albanologist Zef (Giuseppe) Faraco. For the great Ital…

The reason I have been invited to this symposium dedicated by Albania to the important personality of George Kastriotis the so-called Scanderbeg is a recent discovery I made, an unknown biography in Greek, half a century older than the one known until now as “the first Greek biography of Kastriotis”…

The History of the Life and Deeds of Scanderbeg, Prince of the Epirotes (Historia De Vita Et Gestis Scanderbegi Epirotarvm Principis) by Marin Barleti (Marinus Barletius Scodrensis), was published in Rome in 1508. This basic work was translated from Latin into a number of European languages. Barleti…

Ky punim trajton emrat e përdorur përbrenda bashkësisë etnike shqiptare në periudhën mes shekujve XIII-XVI, të cilët shfaqen në shkrimet e vjetra dhe sidomos në regjistrat e popullsisë dhe të pronës. Përbrenda vëllimit pasqyrohet fillimisht lloji dhe shtrirja e emrave autentikë, pjesa më e madhe e t…

Miniaturat në vargje, këto forma të shkurtra e të stilizuara poetike, sprovuan prej kohësh shkrimtarët shqiptarë të cilën shfaqen herë në rolin e krijuesit të mirëfilltë, herë në rolin e mbledhësit, të përgatitësit për botim apo të përkthyesit të atij materiali poetik letrar, që i bindet “ligjit” të…

Më 1836, pra, vetëm në moshën njëzetedyvjeçare, Jeronim De Rada do të nxirrte në dritë veprën e vet të parë, “Këngët e Milosaos”, birit të despotit të Shkodrës1. Ky krijim poetik është një kryevepër e letërsisë arbëreshe dhe, në një rrafsh më të gjerë, e letërsisë shqiptare. Njëkohësisht, ndonëse nu…

Gjuha dhe vlerat fetare janë në një lidhje aq të ngushtë, saqë është e vështirë të ndahen nga njëra-tjetra. Gjuha ndërton një tërësi te njeriu, që nuk mund të ndahet në tërësi të brendshme dhe në tërësi të jashtme. Gjuha fetare ka rëndësi të posaçme, sepse konsiderohet udhërrëfyes i rëndësishëm për…