Krijimtaria letrare dhe veprimtaria publike e Dritëro Agollit shtrihen nga mezi i shek. XX deri në ditët e sotme. Nëse shtrirja kohore ka linearitetin e zakonshëm astronomik, e parë si kohë kulturore, e parë si paradigmë ligjërimore, kemi denduri të pazakonshme. Jeta aktive e D. Agollit përkon me ng…

Libri nis me një parathënie, ku tregohet mënyra e punës së autorit për ta vjelë dhe pasqyruar lëndën. Pjesa e parë e librit titullohet Pasthirrmat. Bëhet një vlerësim i përgjithshëm për këtë klasë fjalësh sipas gramatikanëve: O. Myderrizi, K. Cipo, Sh. Demiraj, F. Agalliu, A. Angoni etj. Më shumë se…

Punimi i diplomës i Dritëro Agollit është e para monografi kushtuar Migjenit në studimet shqiptare. Titulli i punimit është Skicat dhe tregimet e shkrimtarit revolucionar shqiptar Migjeni dhe është paraqitur për mbrojtje në rusisht në vitin 1957, në Petersburg. Në këtë trajtesë shprehja mendime ori…

Ndër studimet e tij të shumta për probleme të veçanta të gramatikës historike të shqipes, çështja e nyjave e ka tërhequr në mënyrë të veçantë Kolec Topallin, duke i kushtuar një monografi më vete. “Nyjat e shqipes” është një studim i plotë monografik për të gjitha llojet e nyjave në gjuhën shqipe, m…

Migjeni është nga shkrimtarët më të diskutuar të letërsisë shqiptare. Vepra e tij është një labirint, filli i Arianës për t’u orientuar në të cilin për një kohë të gjatë është kërkuar te “vizioni i jetës” i autorit, duke rënë kështu në një lloj apriorizmi, në mënyrë të veçantë në pesëdhjetëvjetorin …

Vitet nëntëdhjetë të shekullit të kaluar e gjetën Shqipërinë në kaos të përgjithshëm. Rënia e strukturave shtetërore, atakimi i furishëm i institucioneve të shtetit totalitar, kompromentimi politik i autoriteteve të dalluara si artistë, letrarë, kritikë e historianë të letërsisë, indoktrinimi atomi…

Pyetjet dhe përgjigjet lidhur me veprimtarinë dhe ndihmesat e prof. Jorgji Gjinarit mund të ishin të shumta, porse unë, në hapësirat nevojisht të rrudhura të një artikulli, po edhe duke iu përmbajtur karakterit kryesisht jubilar të veprimtarisë kushtuar këtij personaliteti, po ndalem kryesisht në tr…

Është besuar e thënë në studimet e derisotme se letërsia kuteliane (proza veçanërisht) është e strukturuar më së shumti si një letërsi moderne. Si një ndër shfaqjet e këtij lloj moderniteti është parë edhe prania në thurjen stilistike të saj, e disa dukurive e aspekteve të oralitetit. Në fakt, vetëm…

Kalket gjuhësore nga gjuha italiane, siç vihet në dukje në hulumtimin e kësaj dukurie të ndërndikimit në përmbledhjet me novela Hija e maleve dhe Tregtár flamujsh të Ernest Koliqit, kanë qenë të pranishme që në debutimet narrative të autorit. Krijimtaria letrare e Koliqit, që rrok një hark kohor gjy…

Rreth 70 vjet pas botimit të parë e të vetëm në Shqipëri, “Gremina e dashunis” e Mustafa Greblleshit mbetet roman i panjohur për lexuesin e sotëm dhe i pa trajtuar në studimet tona. Ndoshta fati i autorit përcaktoi dhe atë të veprës, si dhe faktin që romani u botua e ribotua disa herë në Prishtinë …

Para do kohësh në një nga sallat e Muzeut Kombëtar Tiranë u bë përurimi i veprës gjuhësore prej 5 librash të studiuesit Avdyl Sulaj. Në këtë veprimtari merrnin pjesë personalitete të gjuhësisë, të letërsisë e të kulturës sonë, studiues e intelektualë të ndryshëm, miq dhe shokë të autorit. Me këtë r…

Romani shqiptar pati veçanësinë e vet në krahasim me romanin evropian. Ai u zhvillua midis vonesave dhe “djegies së etapave”. Ky zhanër do ta shihte për herë të parë dritën në Shqipëri në një kohë që romani në Europë përjetonte “kohën e vet të artë”. Në letërsinë shqiptare ky lloj aq dinamik dhe i …